Dijital Elektronikle İlgili Yardımcı Bilgiler

[yazgüneşi]

FREKANS: 1 saniyedeki peryot sayısına frekans denir.

PERYOT: Tam devir yapmış dalga bir peryotluktur (devirliktir). Devrini tamamlayan dalgaya peryot denir.

PULSE: Yarım peryota pals denir. 1 peryotta birisi pozitif, diğeri negatif olmak üzere iki adet pals vardır.

Frekansın birimi: HERTZ vaya SAYKIL olarak belirtilir. Değerinin askatları yoktur, fakat üs katları vardır.

1 Hz (Hertz)
1 000 Hz = 1 KHz (Kilohertz)
1 000 000 Hz = 1 000 KHz = 1 MHz (Megahertz)
1 000 000 000 Hz = 1 000 000 KHz = 1 000 MHz = 1 GHz (Gigahertz)


Peryotun birimi: Saniye olarak ifade edilir. Bunu şöyle ifade edebiliriz:

1 hertzlik frekans 1 saniyede 1 devir yapıyor demektir, yani 1 saniyede 1 peryot

bulunmaktadır. Bu bizi, şu sonuca ulaştırır: 1 peryot 1 saniyedir.

Peryotun biriminin as katları bulunmaktadır.

1 sn = 1 sn = 1 hz (saniye)
0,1 sn = 100 msn =10 hz (milisaniye)
0,01 sn = 10 ms =100 hz
0,001 sn = 1 ms = 1 khz
0,000.1 sn = 100 µs = 10 khz (mikrosaniye)
0,000.01 sn = 10 µs = 100 khz
0,000.001 sn = 1 µs = 1mhz
0,000.000.1 sn = 100 ns = 10 mhz (nanosaniye)
0,000.000.01 sn = 10 ns = 100 mhz
0,000.000.001 sn = 1ns = 1 Ghz

FREKANSMETRE: 1 saniyedeki peryot sayısını ölçen ölçü aletlerine frekans metre denir. Bunun için 2 saniyelik kare dalga bir peryot kullanılabilir. Bu peryotun pozitif ve negatif palsları birbirine eşit olmalıdır. Bu 2 saniyelik peryotun l er saniyelik iki adet palsından istediğimizi kullanarak bir frekans metre tasarımı yapabiliriz. Ayrıca yardımcı palslara da ihtiyacımız vardır. Bu yardımcı palslar, gösterge tutma ve sayacıları resetlemek (sıfırlamak) olmak üzere iki adet olmasa yeterlidir. 2 saniyelik peryotta kullanacağımız pals değerini öğrenmek istediğimiz, sayıcılara girecek olan frekans için anahtar görevi gören devreyi çalıştıracaktır.

PALSMETRE: Bir palsın zaman değerini ölçüp göstergeye aktaran devrelere palsmetre denir. Bunu gerçekleştirmek için frekansmetre devresinin mantığı ile tasarım yapmamız mümkündür. Gelen peryotu frekans metredeki anahtar devresine uygularız. Ayrıca bu peryottan gösterge tutma ve sayıcıları resetleme için iki adet yeni pals üretmemiz gerekmektedir.

Pals metre ile frekans metre arasındaki farkı şöyle ifade edebiliriz: Frekans metrede referans osilatörü ile anahtar devresi, gösterge tutma ve resetleme için üretilen palslan kullanılır. Pals metrede ise, dışarıdan gelen pals-lardan anahtar devresi, gösterge tutma ve resetleme için palalar üretilir. Frekans metrede dışarıdan gelen frekans, anahtar devresinden sayıcılara girer. Palsmetre-de ise, referans osilatöründan gelen frekans anahtar devresinden sayıcılara girer. Sayıcı devre ise her iki ölçü aleti için ortakdır.

PERYOT FREKANS ÇEVRİMİ:

Peryot 1 T 1
------- = ---------- ------ = ------
1 Frekans 1 f

DALGA BOYU: Bir peryotun metre cinsinden uzunluğuna dalga boyu denir. Referans ışık hızıdır. Bu elekiromanyetik dalgaların ışık hızı ile yayılmasından kaynaklanmaktadır, 1hertzlik frekansı oluşturan 1 saniyelik bir peryot devrini 300.000.000 metrede tamamlar. Dalga boyu birimi metredir. Sembolü ( λ ) Lamda'dır. askatları vardır.

DALGA BOYU ÖLÇÜMÜ (DALGA METRE): Dalga boyunu ölçmek için palsmetredeki sistemi uygularız. Gelen ve ölçülecek peryotu 1/2 ile çarparız ve sonucu anahtar devresine uygularız. Gösterge tutma ve sayıcıları resetleme için de bu peryottan yararlanarak palslar üretiriz. Keferans osilatörünü anahtar devresinden sayıcılara uygularız.

FREKANS METRE, PALS METRE VE DALGA METRE REFERANS DEĞERLERi:
Frekansmetre için: 1/2 Hz
Pals metre için: 1 khz, 1 mhz, 1 ghz.
Dalga metre için: 300 mhz üzerinden dengelenerek uygulanacak