Bu uygulamadan sonra bilgisayarımızı yeniden baslattıktan sonra sistem CD-ROM’unuzdaki Mandrake Linux 10.1 kurulum CD’sini algılayacak ve ufak bir ön yüklemeden sonra Resim 1 ekrana gelecektir.
Burada "Enter"a basarak devam ediyoruz. Hemen arkasından kurulum islemleri için gerekli bazı programların sistem bellegine yüklenmekte olduguna dair mesajlar alacagız. Bu asamaları gösteren resimler Resim 2, Resim 3, Resim 4’tür.
Grafik Arabirimli Kurulum : Kurulumun baslangıçından gerekli programların sistem bellegine yüklemesinin ardından gerçek kurulum asamasına geçilir. Mandrake 10.1 kurulumu tamamen bu ekranda yapılır. Kurulum iki temel bölümden olusmaktadır. Birin bölüm "Sistem Kurulumu" 5 kısımdan olusur, ikincis bölüm ise "Sistem Konfigürasyon" kısmıdır.
1. Dil seçimi: Grafik ekranda ilk görüntü asagıdaki gibi olur. Resim 5
Burada America kısmını kapatıp yukarı çıkıp Asia kısmını açıyoruz ve oradan "Türkçe"yi seçiyoruz. Resim 6, Resim 7.Türkçe Asya kısmında gösterilmis.
2. Lisans anlasması : Bunu tabi ki okuyup kabul ediyoruz. Resim 8.
3. Fare Seçimi : Benim kurulum asamasında Mandrake Fare ve Klavyemi otomatikman tanıdıgı için bu kısımlar hakkında ekran görüntüsü alamadım. Muhtemelen sizinde fare ve klavyenizi Mandrake otomatikman tanıyacaktır. Ama eger Mandrake fare ve klavyenizi otomatikman tanımaz ise fare seçimi için karsınıza buna benzer ekranlardan biri gelecek. Oradan farenizi "Standart" veya iki tus arasında tekerleginiz varsa "Sıradan Tekerli PS2 Fare" seçmelisiniz. Eger daha özel bir fareniz varsa bunu oradaki sekmeleri kurcalayarak farenize uygun seçimi isaretleyebilirsiniz.
4. Klavye düzeni : Fare seçimi bölümünden sonra klavye düzeni bölümü gelecektir. Burada klavye düzeni için "Türkçe (105 tus "Q" klavye)" isaretleyip "Sonraki" tusuna basarak devam ediniz. (Mandrake 10.1 bende bu kısımı otomatik olarak geçti ve klavyemi Türkçe Q klavye olarak tanıdı)
5. Güvenlik : İsletim sisteminizin hangi güvenlik paketi ile kurulacagının belirlendigi asamadır. Gerekli açıklamalar zaten ekranda mevcuttur. Kendinize göre bir güvenlik seviyesi seçiniz. Sıradan bir ev kullanıcısı için "Standart"ı seçmek benim tavsiyemdir. Resim 9.
6. Disk Bölümleme: Bu kısım çok önemlidir lütfen dikkat ediniz. Karsınıza ilk suna benzer bir ekran gelecektir. Resim 10. Orada lütfen "Özel Disk Bölümlendirme"yi seçiniz.
aslında burada resimde çıkmayan seyler var. Linux’un ilk kurulumu sırasında eger bilgisayarınızda Windows ta varsa ekran görüntüsünün aslı söyle olmalıydı :
* MS Windows TM silinsin (-bütün hdd’e Linux kurar.-)
* Bos alan kullanılsın
* Windows’un bulundugu bölümdeki bos alan kullanılsın
* Özel Disk Bölümlendir
Bunlara ek olarak Mandrake 9.2 , Mandrake 10 veya Mandrake 10.1 arasındaki ufak tefek farklardan dolayı
* Mevcut disk bölümü kullanılsın
* Tüm disk silinsin (-bu da bütün hdd’e Linux kurar-)
gibi bölümlerde mevcut olabilir. Ben burada belli baslı 2 çözüm yönteminin ne ise yaradıgını anlatacagım. Diger çözümler zaten kendilerini ifade etmektedirler.
MS Windows silinsin : bu seçenek Windows isletim sistemini tamamen siler ve bütün hdd’i Linux için kullanılır hale getirir. benim az sonra kurulum a-) seklinde anlatacagım yolun kısa yoludur. ama bu kısa yolu tavsiye etmiyorum uzun yol aslında çooook basit ve ögreticidir. lütfen bunu seçmeyiniz.
Windows’un bulundugu bölümdeki bos alan kullanılsın : bu seçenegi gönül rahatlıgıyla yapabilmeniz için hdd’inizde kesinlikle önceden defrag (diski birlestir) yapmalısınız. çünkü sabit diskinizde dagınık duran veriler Windowssun bulundugu diskteki bos alanın Linux için ayrılması sırasında kaybolabilir. bu Windows’unuzda bazı programların çalısmamasına hatta ve hatta Windowssunuzun açılmamasına yada düzgün çalısmamasına neden olabilir.
yine dedigim gibi en faydalı yol "Özel Disk Bölümlendirme"yi seçmek.
6. Disk Bölümleme Devam.
a- birinci durum : HDD’imiz tek parça ve bütün hdd’imize
Diyelim ki bütün hdd’imize Linux kurmak istiyoruz. Windows’tan tümüyle vazgeçiyoruz
Muhtemelen eskiden Windows kullandıgımızdan dolayı hdd FAT32 yada NTFS olarak formatlı olacaktır. Drakx’e geçtigimiz zaman görecegimiz durum asagıdaki gibidir. Resim 11.
Dikkat ederseniz
mavi kısım FAT32 yada NTFS ile formatlanmıs Windows alanını
açık kırmızı renk Ext2 formatlanmıs alanı
koyu kırmızı renk Journalised FS (Ext3) formatlanmıs alanı
açık yesil takas alanını
açık gri bos alanı
koyu gride diger dosya sistemleri ile formatlanmıs alanı göstermektedir.
Ext3: En çok kullanılan Linux dosya sistemidir. Linux sistem kurulumu genelde bu dosya sistemine göre formatlanmıs bölüme kurulur. Sabit diskinizde Ext3 için Mandrake Linux 10.1’in sadece kurulumun için en azından 3GB’lık bir alana ihtiyaç duyabilecegini göz önünde mutlaka bulundurunuz. Burada ki 3GB’lık alan zorunlu degildir ama tavsiye edilir.
Takas : Linux swap dosyasının bulunacagı disk bölümünü temsil eder. Windows’taki karsılıgı "virtual memory - sanal belle -" seklindedir. Linux altında çalısırken geçici dosyalar burada depolanır.
Windows : Drakx hem NTFS formatlı disk bölümlerini yeniden boyutlandırabilecegi gibi ayrıca FAT16, FAT32 formatında da yeni alanlar yaratabilir.
Diger : Drakx tarafından tanınmayan dosya sistemlerini gösterir.
Bos : Hiç dokunulmamıs formatlanmamıs sabit disk alanını göstermektedir. Eger bulundugunuz disk bölümündeki kimi alanları silerseniz, tanımlanmadıklarından dolayı "Bos" olarak nitelendirilecektir.
Bizim hdd’imiz su asamada bütünüyle windows alanı çünkü mavi renkte. Resimde seçili alan mavi oldugu için asagıda o alanla ilgili bilgiler mevcuttur. simdi hdd’imizi linuxa uygun hale getirecegiz. Önce mavi alanın üzerine Mouse ile gelerek seçiyoruz. Hemen resimde de görebileceginiz gibi bir menü çıkıyor :
Baglama Noktası
Yeniden Boyutlandır
Sil
biz Sil i seçiyoruz. Resim 12.
bütün hdd gri renge yani yani bos alana dönecektir. Resim 13
simdi tekrardan bos alanı Mouse ile seçiyoruz. ve hemen asagıda "Olustur" diye bir buton çıkacak ona tıklıyoruz. Resim 14.
tıklayınca karsımıza bir ekran gelecek. burada linux için gerekli olan "/" kök dizinini tanımlayacagız. hdd 6 GB oldugu için yaksalık olarak 4GB alan ayırıyorum. kök dizin programların kuruldugu dizindir. mümkün oldugu kadar bol yer bırakmaya çalısıyorum. Resim 15.
MB cinsinde boyutu seçtikten sonra Dosya sistemi türünü Journalised FS : ext3 belirliyoruz. Baglama noktasını da "/" olacak sekilde seçiyoruz. Daha sonra tamam diyoruz. Bundan sonra Drakx’in ana ekranına dönecegiz. Resim 16.
Gördügünüz üzere seçtigimiz alan aygıt sda1, türü Journalised FS: ext3, boyutu da 3.9GB(66%) seklinde oldu. Dikkat ediniz ki alanımız henüz Biçimlendirilmemis durumda. Daha sonra yine mouse ile bos olan alanı yani gri alanı seçiyoruz. Yine hemen asagıda "Olustur" diye bir buton çıkacak ona basıyoruz. Resim 17.
olustura bastık ve asagıdaki görüntüyü aldık. Resim 18
burada linux için gerekli swap alanını belirliyoruz. linux default olarak 6GB bir hdd için ortalama 256mb swap alanı belirler. ben bunu biraz daha arttırarak 472mb yaptım. bu asamada dosya sistem türünün Linux swap olmasına dikkat ediniz. baglama noktasına gerek yoktur. zaten o kısım siliktir. tamam diyoruz ve ana menüye geri dönüyoruz. Resim 19.
6. Disk Bölümleme Devam.
a- birinci durum : HDD’imiz tek parça ve bütün hdd’imize Linux kuralım. Devam.
olustura bastık ve asagıdaki görüntüyü aldık. Resim 21.
MB cinsinden bütün alanı seçiyoruz. dosya sistem türü yine Journalised FS: ext3 olacak. baglama noktası ise burada " /home " olacak. bunları seçtikten sonra tamama basarak ana menüye geri dönüyoruz. ve asagıdaki görüntüyü alıyoruz. Resim 22.
bundan sonra alacagımız ilk görüntü asagıdaki gibi olacaktır.Resim 23.
resimde de gördügümüz üzere hdd’imiz 2 parça. 2 parçada mavi yani FAT32 yada NTFS formatlı. resimde ilk sekme isaretli ve altında da bilgileri yazıyor. ilk sekme windowstaki c: kısmını simgeliyor altında ki bilgelerden öyle oldugunu anlıyoruz.. diyelim ki bizim windows’ta c: ’de kurulu olsun. o zaman o kısma hiç mi hiç dokunmuyoruz. bizim isimiz diger kısımda. Resim 24.
Yani 2. kısımda. diger sekmeyi mouse ile seçiyoruz ve bu kısmın windows’ta ki d: ’ye karsılık geldiginiz görüyoruz. d: seçili haldeyken asagıdan sili seçiyoruz. burada yapacagımız islemler aynı a-) kısmında ki gibi önce FAT32’li alanı tümüyle siliyoruz. sonra olustura basarak önce "/" kök alanını sonra geriye kalan bos alanı seçip "swap" alanını en sonda yine bos alanı seçip "/home" alanını belirliyoruz. a-) kısmında yaptıklarımızın aynısı sadece bunu hdd’in ikinci kısmına yani d: ’ye uyguluyoruz çünkü c:’de windows var oraya hiç dokunmuyoruz. lütfen sırasıyla resimleri takip ediniz.
evet sonunda muradımıza erdik ve d: kısmını linuxa uygun hale getirdik. farkındaysanız ilk kısma c: ye hiç dokunmadık Windows’umuz yerinde duruyor. yani bilgisayarımızda artık 2 isletim sistemi olacak c: de windows olacak diger alanda da linux olacak. ister a-) durumu için isterse b-) durumu için bu islemleri yaptıksan sora size isin bitmedigini belirtmek için özellikle belirttigimiz alanların "biçimlendirilmemis" oldugunu söyledim. burada herseyi tamamladıktan sonra son kontrolleri yapmakta yarar var. eger arada bir yanlıs yapar ve bunu hemen farkına varırsanız "Geri al"a tıklayabilirsiniz. Eger arada yaptıgınız yanlısı kaçırırsanız ve bunu en sonda fark ederseniz yeni olusturdugunuz alanları tek tek seçerek silip islemlere tekrar en bastan baslayabilirsiniz. (lütfen dikkat eger b-) yolunu takip ediyorsanız c: kısmına asla dokunmuyoruz sakın orayı da silmeyin çünkü orada windows kurulu. eger yanlıslıkla silerseniz telaslanmayın hemen "Geri al"a tıklayınız.) tüm bunları da hallettikten sonra artık yeni olusturdugumuz yerleri linux dosya sistemine türüne göre biçimlendirmeliyiz. bunun için "Bitti"ye tıklıyoruz hepsi bu
Ben simdilik yoluma a-) durumu için devam edecegim. sizin durumunuz b-) durumu da olabilir fark etmez yapacagımız son islem bittiye tıklamak olacaktır. Bittiye tıkladıktan sonraki görüntü Resim 38.
artık son sansımız eger hata sezerseniz iptale basınız eger her sey tamamsa "Tamam"a tıklayın yeni olusturdugumuz alanlar biçimlendirilecektir.
paket seçimine geçiyoruz.
7. Paket seçimi : Karsımıza bu ekran gelecek. Resim 40.
mouse’un ucunu takip edersiniz default olarak Mandrake Linux kurulumu için gereken alan 1394MB’tır. siz istediginiz paketleri seçebilirsiniz yada kaldırabilirsiniz.. isterseniz "Tek tek paket seçimi"ni isaretleyebilirsiniz böylelikle ayrıntılı olarak tek tek’te paketleri seçebilirsiniz. Resim 41, Resim 42.
tek tek paketi seçerseniz gideceginiz bölüm yukarda ki gibi olur. ben tek tek paket seçmeden yoluma standart kurulum ile devam etmek istiyorum. Resim 43.
paketler kurulmaya baslıyor
isterseniz Ayrıntılı kipe geçebilirsiniz asagıdaki gibi
isterseniz tekrardan ayrıntısız kipe geçebilirsiniz
CD2 yi takınız
8. Root sifresi: Linux isletim sisteminin patronu roottur. windostaki admin gibi. onun için güzel bir sifre seçiniz. tavsiyem mutlaka bir parola girmenizdir. Resim 48.
9. sıradan bir kullanıcı belirleyelim. dileginize göre seçiniz. Resim 49.
resimde yazılanlar zaten açıktır. Bu özelligi kullanmak istiyor musunuz? ifadesini kesinlikle seçiniz. çalısmak istediginiz pencere yöneticisini de KDE olacak seçiniz. Standart kurulum yaptıgımız için zaten sistemde sadece KDE mevcut ama siz paket seçimi sırasında GNOME’yide kurduysanız dileginize göre onuda seçebilirsiniz. Ben her zaman için favorim olan KDE ile devam ediyorum. sonrakine tıklıyoruz Resim 50a.
Ethernet kartımız ve adsl gibi sabit bir Internet baglantımız varsa gerekli paketler yükleniyor, yüklendikten sonraki durum Resim 51
artık sona yaklastık. bu kısma gelince bütün sisteminiz yapılandırılmısta olabilir. yada bende ki durum gibi Grafiksel arabirim - yapılandırılmamıs ta olabilir. bu durumda hangi kısmı yapılandırmak isterseniz onun karsısındaki Yapılandıra tıklıyoruz. ben grafiksel arabirim için tıklıyorum. Resim -52-
sonra asagıya inerek Xorg için sürücü belirliyorum. sizin için tavsiye konuya çok hakim degilseniz burada özellikle " vesa " yı seçmenizdir. Piyasadaki hemen hemen bütün ekran kartları için sorunsuz çalısabilmektedir. Buna onboard ekran kartları da dahildir.Resim 54.
sonrakiye tıklayıp monitörümüzü belirliyoruz. Resim 55.
benim gibi genel seçmek zorunda degilsiniz. Monitörünüzün markasını biliyorsanız üretici kısmından da seçim yapabilirsiniz. yada duruma göre özel veya tak kullan’da olabilir. benim tavsiyem monitörünüzün modeline göre "üretici" kısmından seçmenizdir. sonrakine tıklıyoruz Resim 57.
evet bilgisayarımızın X window ile baslamasını istiyoruz. yoksa bilgisayarımız kara ekranda açılır ve sizde ne yapacagınızı sasırırsınız. X window, windows’tan da alıstıgımız klasik pencereli ortamdır. o yüzden eveti isaretleyip sonraki diyoruz ve ana ekrana dönüyoruz. Resim 58.
istedigimiz yeri seçerek yeniden ayarlayabiliriz. bana gerek olmadıgı için ben sonrakine tıklayıp ana ekrana dönüyorum. Resim 60.
bu arada eger baska seyleri de yapılandırmak isterseniz (Ag ayarları vs.) onları da yapılandırabilirsiniz.. benim için her sey tamam sonrakine tıklıyorum. Resim 61
güncelleme yapmıyorum bunu sonrada yapabilirsiniz. ben linuxu hemen görmek için sabırsızlanıyorum
Resim 63.
tebrikler kurulumu tamamladık. Yeniden baslaya tıklıyoruz. CD sürücüdeki CD’yi çıkartıyoruz bilgisayarı yeniden baslatıyoruz
ReStarttan Sonra
karsımıza önce LILO gelecek. LILO : Linux Loader -linux yükleyici- Resim 65.
ben bütün hdde linux kurdugum için sadece linux görünüyor. eger siz linux’u windows’un üzerine kurmus olsaydınız o listede windowsta olacaktı.en üstteki "linux" u seçiyorum. Resim 66.
sistem açılıyor isterseniz Esc tusuna basarak ayrıntıları görebilirsiniz Resim -70-
Alıntıdır...............................