Küresel lityum talebi artıyor ve uzmanlar önümüzdeki yıl kadar erken bir zamanda arz sıkıntısı olacağını öngörüyor. En büyük zorluklardan biri, dünyadaki lityum rezervlerinin çoğunun erişilemez olmasıdır. Şimdi, yeni teknoloji geleneksel çıkarma yöntemlerinin ulaşamadığı bu depolara ulaşmanın bir yolunu sunuyor.
Avustralyalı araştırmacılar tarafından geliştirilen teknoloji, daha önce erişilemeyen lityum rezervlerini açığa çıkarabilir ve potansiyel olarak temiz enerji sektöründe yaklaşan bir tedarik krizini önleyebilir. EDTA destekli gevşek nanofiltrasyon (EALNF) olarak bilinen yöntem, yüksek rakımlı tuz düzlükleri ve çöl tuzlu suları gibi zorlu yerlerden lityum çıkarmak için daha verimli ve çevre dostu bir yaklaşım sunar.
Monash Üniversitesi ve Queensland Üniversitesi'nden mühendisler, geleneksel çıkarma yöntemlerinin neredeyse iki katı olan yüzde 90 lityum geri kazanım oranına ulaşan EALNF tekniğini başarıyla gösterdiler.
Geleneksel yöntemler çok maliyet etkin değildir. Bazı petrol ve gaz şirketleri, halihazırda yeraltı rezervuarlarından büyük hacimlerde tuzlu su pompalayan mevcut operasyonlarından gelen atık akışlarını kullanarak araştırma yapmaktadır. Bu tuzlu su genellikle çözünmüş lityum içerir. Örneğin Exxon Mobil, şu anda Arkansas'ta yakın zamanda keşfedilen devasa rezervlerden maliyet açısından rekabetçi bir şekilde lityum çıkarıp çıkaramayacağını değerlendiriyor .
EALNF işlemi, etilendiamintetraasetik asit (EDTA)'yı şelatlama maddesi olarak kullanan özel bir nanofiltrasyon sistemi kullanır. Bu madde, lityumu seçici olarak diğer minerallerden, özellikle de lityum ekstraksiyonunda uzun süredir zorlu bir kirletici olan magnezyumdan ayırır. Hem lityum hem de magnezyumu aynı anda çıkararak, yeni yöntem daha önce atık olarak kabul edilen şeyi değerli bir yan ürüne dönüştürür.
Sistem ayrıca, genellikle su kaynaklarını tüketen geleneksel süreçlerin aksine, yan ürün olarak tatlı su üreterek sürdürülebilirlik endişelerini de ele alır. Ek olarak, EALNF büyük ölçekli endüstriyel uygulamalar için ölçeklenebilirlik düşünülerek tasarlanmıştır.
Araştırmacılar, EALNF teknolojisini Çin'in Longmu Co Gölü ve Dongtai Gölü'ndeki tuzlu sularda test etti. Sonuçlar Nature Sustainability dergisinde yayınlandı ve EALNF'nin teknik kısıtlamalar nedeniyle kullanılmayan küresel lityum açısından zengin tuzlu su kaynaklarının tahmini %75'ine erişme potansiyelini sergiledi.
"Çin ve Bolivya gibi ülkelerdeki yüksek irtifa tuzlu su düzlükleri, zorlu tuzlu su koşulları nedeniyle geleneksel olarak göz ardı edilmiştir," diyor Monash Suzhou Araştırma Enstitüsü'nden araştırmanın eş lideri Dr. Zhikao Li. "Teknolojimiz bu kaynakları ticari olarak uygulanabilir hale getiriyor ve çıkarma süresini yıllardan haftalara önemli ölçüde azaltıyor."
Bu çıkarma yöntemi, çok miktarda su, kimyasal madde ve altyapı gerektirmesi nedeniyle geleneksel çıkarma yönteminin uygulanamadığı uzak çöl bölgeleri için de umut vadediyor.
Bu atılımın zamanlaması çok önemli çünkü uzmanlar 2025 gibi erken bir tarihte potansiyel bir lityum arz sıkıntısı öngörüyor. Temiz enerji ve elektrikli araçlara doğru küresel bir yönelimle birlikte lityuma olan talep hızla artıyor.
Kaynak :
https://www.techspot.com/news/105340-ne ... erves.html
