viewtopic.php?f=138&p=481182#p481182
Bilgisayarımı çok uzun süre açık bekletiyorum. Bu nedenle 10dk gibi bir süre sonunda uyku moduna geçecek şekilde güç planı oluşturmuştum. Geçtiğimiz günlerde bilgisayarın kendi kendine kapandığını farkettim. O esnada bir başka işle meşgul olduğumdan nedenine bakamadım. Şebekedeki bir güç hatasındandır sanırım diyerek yarım saat boyunca ilgilenemedim. Başımı kaldırıp bilgisayara tekrar döndüğümde bilgisayarın aslında kapanmadığını, kendiliğinden restart attığını farkettim. Ekranda "boot edilecek disk bulunamadı" şeklinde bir yazı vardı. Başlayacak HDD bulunamadığında çıkan DOS ekranı.
Gücü keserek HDD ve SSD bağlantılarını elle muayene edip kımıldattım. Nasılsa biraz güçlük çıkardı ama sonunda başlayabildi. Ancak bu defa ilginç bir sorun vardı: sistem 10dk sonunda uykuya geçeceği yerde kapanıyordu. Güç planını kontrol ettiğimde "10dk sonunda uykuya al" modu hala aktifti. Bunu BIOS'u sıfırlar yeniden yüklerim düşüncesiyle umursamadım. Çünkü zaman zaman BIOS'un pili çıkarılıp takılarak "resetleme" işlemi yapmak, bazı-birtakım sorunları çözebiliyor. Bunu daha evvel bilgisayar bakımı geçmişimden biliyorum. Ama üşengeçlik ve bilgisayarın içinin süngerleşmiş tozlarla dolu olması dolayısıyla yapmadım. Geçen sabah bilgisayar hiç açılmadı. Gücü tamamen kesip BIOS'u sıfırlamak işe yaramadı. Kablo kontrollerinde bir sorun yoktu. Güç kaynağının soketini yerinden çıkarttım ve YEŞİL ile SİYAH kabloyu bir telle kısadevre edince Güç kaynağı aktif oldu. Kendisine bağlı harddisk çalıştı. Tüm güç kaynağı soketlerini çıkartarak YEŞİL-SİYAH'ı tekrar aktif ettim. Bu işlem, güç kaynağının TURN-ON moda geçmesini sağlar ve kesinlikle güvenlidir. Hatta bu işlemi ikinci el güç kaynağı edinip çıkış voltajlarını amatör projelerini beslemek için kullanan elektronikçilerin de kullandığını biliyorsunuzdur. Güç kaynağını aktif ettikten sonra bir ölçü aleti ile (multimetre) çıkış voltajlarını tek tek ölçtüm. Voltajlar son derece iyiydi. Her çıkış vermesi gereken Voltaj değerini veriyordu. Yüke bindirmeden yani çıkışa bir otomobil sinyal lambası vb bağlamadan yapılan bu test, güvenilir olmasa da, en azından V çıkışı görmek sorunun güç kaynağında olmayabileceğini gösteriyordu...
Anlaşılan anakart tetik almıyordu (bu olaya anakart tetik almıyor denir). Bu tip arızalar;
-Aşırı ısıdan dolayı lehimleri eriyerek birbirine değen çip bağlantılarından olabilir. Aşırı ısı, çipin zamanla bir milim gibi küçük ölçeklerde yerinden kaymasına neden oluyor. Bu da bacakların kısadevre olmasına neden olur. Anakart üzerindeki güç denetleyicileri, bir kısadevre sezerse sistemi TURN-ON yapmaz. Bir çipte kısadevre olup olmadığını anlamanın yolu, Power tuşuna basmadan, çiplerin üzerini elle kontrol etmektir. Bilgisayar çalışmamasına rağmen aşırı ısınan bir parça varsa, orada ya da yakın yerde kısadevre var demektir. Kısadevre, sadece çiplerde gerçekleşmeyebilir; çiplerin beslenmesinden sorumlu güç mosfetleri de kısadevre olabilir. Ya da bir kondansatör içerden kısadevre vererek aşırı ısıya neden olabilir. Şayet anakarttaki denetleyici devreler bunu farkederse, ısınma olmaz ama farkedemezlerse aşırı ısı olur. Soba gibi ısınır. Böyle bir durumda gücü derhal kesmeli ve bir PC tamircisine götürmelisiniz.
-Anakarta güç sağlayan bir çok besleme devresi vardır. Bu besleme devreleri "mosfet transistör" dediğimiz küçük parçalar, ve bu parçaların çalışmasını yöneten entegre çipler, voltajdaki ripıl dediğimiz titreşimleri filtreleyen kondansatörler, ayrıca step-up ya da step-down modda çalışması için bobinlerden oluşur. Çip, mosfet, kondansatör ve bobin, gereken sağlıklı voltajı sağlayarak neresi beslenecekse orayı besler. Ön paneldeki POWER düğmesi, bu parçalardan oluşan gurupların hepsini aynı anda harekete geçirecek bir başka Çip-mosfet-kondansatör-bobin ANA DEVRESİNİ harekete geçirir. Bu düğmeye bastığınızda, çip, bir ana mosfet transistörünü tetikler. Transistör elektrik akımını kesmektedir. Ama power düğmesine bastığınızda çip, mosfete zayıf bir elektrik sinyali vererek, güç kaynağından gelen elektriği açtırır. Elektrik açılınca, diğer güç devreleri de ardı ardına tetiklenir ve tüm birimler bir anda beslenerek, boot ve kullanım süreci başlar. Bu parçalardan birisi bile arıza yaparsa, bu, bir şekilde belli olur...
Benim başıma gelen vakada sistem hiç tetik almıyordu. Anakart üzerindeki hiçbir çip veya bölgede en ufak bir ısınma söz konusu değildi, buz gibiydi. demek ki güç kaynağından güç geliyor, herhangi bir kısadevre arızası yok, ancak power düğmesinden sorumlu bir güç mosfeti devreye girmiyordu; bozulmuştu.
Güç kaynağının güç soketini tekrar aldım elime
sokete taktığımda çıkmayacak şekilde, bir kabloyu arkasından YEŞİL renk ve SİYAH renk kabloya bağlayıp, anakart üzerindeki güç soketine tekrar taktım. Böylece anakart üzerinden iki tane kablo, dışarıya çıkarmış oldum. Bu kablonun ucuna "çıt-çıt" açıp kapatmak için bir düğme yerleştirdim. Düğmeye bastığımda işlemci fanı, HDD ve diğer birimler çalışmaya başlıyor, ama bilgisayar açılmıyordu. Hal böyleyken yani çıt çıt anahtar ON konumdayken bir de POWER düğmesine basınca, bilgisayar carttanak açılıverdi! Bunlar olmadan evvel bilgisayarı balkona çıkarıp elektrikli süpürge ile toz temizliği yaptım. Aynı temizlik bana yıllar evvel 20gün ateşli yatacak şekilde bronşit olmama neden olmuştu; bu nedenle sabunlu su emdirilmiş iki maskeyi üstüste taktım. Temizlik, macunlama, tekrar herşeyi yerine tak derken baya yoruldum. BIOS da sıfırlanmış oldu fazla kurcalamadan sadece tarih-saat girerek şu anda kullanıyorum...
Link verdiğim yazıda tamir yeteneğimin olması dolayısıyla aslında başımın çok ağrıdığından bahsetmiştim. Doğru!.. Şu anda elimde, içinden iki tane komik tel çıkan, ucuna bir düğme lehimlenmiş tuhaf bir kasa var. Güç mosfetinin hangisinin arızalı olduğunu bulabilecek pratik tecrübem yok. Milyon tane devre arasından arızalı mosfeti kim bulsun anasını satayım!.. Böyle telli telli kullanacağım. Gün geçtikçe herşey telli, yamalı, tamir görmüş aletlere dönüşüyor. Ama yapacak birşey yok. Bu anakartın sıfırı şu anda 1600TL. Yazık. İş getiriyo olsa acımam. Ama boş zaman öldürmekten başka bir işe yaramayan bu pahalı makine için bu parayı veremem.
Evet arkadaşlar. Yukarıda başımdan geçen bir arıza ve uydurduğum geçici çözüm hikayesini okudunuz. Ola ki benzer bir arıza ile karşılaşısanız belki size de yarar...
İyi çalışmalar.
:mrgreen
Şimdiye dek gördüğüm en özgün çare olmuş. Bunun gibi cins problemli anakartlar ile bir kaç kez denk gelip değiştirme yoluna gitmiştik çünkü biz kullanmadığımız için karşı taraf ile papaz olmak istemeyiz.