Firefox, about:config sayfasıyla kullanıcılarına tarayıcının iç işleyişine doğrudan müdahale etme imkanı sunar. Bu sayfa, performans, gizlilik, güvenlik ve kullanıcı deneyimini kişiselleştirmek için yüzlerce gizli ayarı barındırır. Ancak bu ayarları bilinçsizce değiştirmek tarayıcının kararsızlaşmasına neden olabilir. Bu makalede, hem yararlı hem de güvenli ayarları, bunların ne işe yaradığını ve nasıl optimize edileceğini adım adım anlatıyoruz.
1. Performans Ayarları: Hız ve Akıcılık
1.1. Gereksiz Animasyonları Kapatmak
Ayar: toolkit.cosmeticAnimations.enabled
Öneri: false
Etkisi: Sekme açılış-kapanış, menü geçişleri gibi arayüz animasyonlarını kaldırarak tarayıcının daha hızlı hissetmesini sağlar. Özellikle eski cihazlarda fark edilir.
1.2. Ön Yüklemeyi (Prefetch) Kontrol Etmek
Ayar: network.prefetch-next
Öneri: true (performans odaklı) veya false (veri tasarrufu odaklı)
Etkisi: Tarayıcının, tıklama ihtimaliniz olan bağlantıları arka planda indirmesini sağlar veya engeller.
İleri Seviye: network.predictor.prefetch-force-valid-for
Bu ayar, önceden indirilen dosyaların ne kadar süreyle geçerli sayılacağını belirler. Varsayılan 10 saniyedir.
Deneyim: 300 saniye (5 dakika) gibi uzun bir süre, sık ziyaret edilen sitelerde inanılmaz hız sağlar. 150 saniye (2.5 dakika) denge noktasıdır. 0 saniye sakıncalıdır; indirilen dosyalar hiç kullanılmaz ve veri israfı oluşur.
1.3. Önbellek Yönetimi
Ayar: browser.cache.memory.capacity
Öneri: 419325 (benim GNU/Linux ve Windows'ta kullandığım değer)
Etkisi: Firefox'un görsel önbelleği için kullanacağı maksimum belleği kontrol eder. Ayarlanmış ayar en iyi dengeyi sunar.(daha az ram kullanılır)
2. Gizlilik ve Güvenlik Ayarları
2.1. Otomatik Oynatmayı Engellemek
Ayar: media.autoplay.default
Öneri: 5
Etkisi: Tüm sitelerde videoların ve seslerin otomatik oynatılmasını engeller. Gereksiz veri ve dikkat dağınıklığını önler.
Sync ile Senkronizasyon: services.sync.prefs.sync.media.autoplay.default ayarı, bu tercihin diğer cihazlara yedeklenip yedeklenmeyeceğini kontrol eder. true ise tüm cihazlarda aynı davranışı sağlar.
2.2. WebRTC IP Sızıntısını Engellemek
Ayar: media.peerconnection.enabled
Öneri: false (VPN kullanıyorsanız kesinlikle)
Etkisi: WebRTC üzerinden gerçek IP adresinizin sızdırılmasını önler.
2.3. Parmak İzi (Fingerprinting) Koruması
Ayar: privacy.resistFingerprinting
Öneri: true
Etkisi: Web sitelerinin sizi benzersiz şekilde tanımlamasını zorlaştırır.
2.4. İzleme Koruması
privacy.trackingprotection.enabled >>>>>>> true
privacy.trackingprotection.fingerprinting.enabled >>>>>>> true
privacy.trackingprotection.cryptomining.enabled >>>>>>> true
Etkisi: İzleyicilere, parmak izi toplayıcılara ve kripto madenciliği yazılımlarına karşı koruma sağlar.
2.5. Telemetri ve Veri Toplamayı Kapatmak
toolkit.telemetry.enabled >>>>>>> false
toolkit.telemetry.unified >>>>>>> false
browser.ping-centre.telemetry >>>>>>> false
Etkisi: Firefox'un kullanım verilerini Mozilla ile paylaşmasını engeller.
2.6. Referrer Bilgisini Sınırlamak
network.http.referer.XOriginPolicy >>>>>>> 2 (yalnızca aynı site içinde gönder)
network.http.referer.XOriginTrimmingPolicy >>>>>>> 2 (sadece ana domain gönder)
Etkisi: Hangi sayfadan geldiğiniz bilgisinin diğer sitelere aktarılmasını sınırlar.
3. İşlem (Process) Yönetimi: Çoklu Çekirdek Kullanımı [Zurnanın zıııııııııııııırt dediği yer]
Firefox, Electrolysis (e10s) mimarisi sayesinde sekmeleri farklı işlemlere dağıtarak performans ve güvenliği artırır. Bu ayarlar, sisteminizin donanımına göre özelleştirilmelidir.
Temel İşlem Havuzu
Ayar: dom.ipc.processCount
Ne işe yarar: Normal web siteleri için aynı anda açılabilecek maksimum işlem sayısı.
Öneri: İşlemcinizin mantıksal çekirdek sayısına eşit. (Örn: 4 çekirdek/8 iş parçacığı için 8 )
Web Sitesi İzolasyonu (Güvenlik)
Ayar: dom.ipc.processCount.webIsolated
Ne işe yarar: Farklı web sitelerinin birbirinin verilerine erişmesini engellemek için kaç işlem kullanılacağını belirler.
Önemli: Bu değer, ana processCount değerinden büyük olmamalıdır. En iyi performans için eşitlenmesi önerilir.
Diğer Özel İşlemler
dom.ipc.processCount.extension >>>>>>> 1 (Tüm uzantılar tek işlemde)
dom.ipc.processCount.file >>>>>>> 1 (Yerel dosyalar)
dom.ipc.processCount.inference >>>>>>> 1 (Makine öğrenimi)
dom.ipc.processCount.privilegedabout >>>>>>> 1 (about: sayfaları)
dom.ipc.processCount.privilegedmozilla >>>>>>> 1 (Mozilla siteleri)
Not: Bu ayarların 1 kalması önerilir. Artırmak RAM tüketimini artırırken performans kazancı sağlamaz.
4. Deneyimleme: 16GB RAM, Intel i7 11370H (8 Mantıksal Çekirdek)
Başlangıç Durumu
Kullanıcının mevcut ayarları:
dom.ipc.processCount = 8 (doğru)
dom.ipc.processCount.webIsolated = 4 (düşük, uyumsuz)
Diğer tüm işlem ayarları = 1 (doğru)
Yapılan Optimizasyon
dom.ipc.processCount.webIsolated değeri 4 >>>>> 8 olarak değiştirildi.
Diğer ayarlara dokunulmadı.
Sonuçlar
RAM Kullanımı: 12 açık sekmede 512 MB civarında ölçüldü. Bu, Chrome/Edge'e göre oldukça düşüktür ve sistemin verimli çalıştığını gösterir.
Hız: Sekme geçişlerinde ve sayfa yüklemelerinde gözle görülür bir akıcılık artışı yaşandı.
Kararlılık: Herhangi bir çökme veya donma gözlemlenmedi.
Çıkarımlar
Donanımınız güçlüyse (8+ iş parçacığı, 16+ GB RAM), webIsolated değerini ana processCount ile eşitlemek performansı tavan yaptırır.
Zayıf donanımda (4 iş parçacığı, 8 GB RAM) bu değerleri 4'e çekmek denge sağlar.
Asla processCount değerini fiziksel çekirdek sayısının üzerine çıkarmayın; bu işlemciyi gereksiz yere yorar.
5. Uygulama Adımları (Özet)
Adres çubuğuna about:config yazıp Enter'a basın.
Uyarıyı kabul edin.
Arama kutusuna ilgili ayarın adını yazın.
Değeri değiştirmek için çift tıklayın veya sağ tıklayıp "Değiştir" seçeneğini kullanın.
Değişiklikler anında geçerlidir, ancak bazı ayarlar için tarayıcıyı yeniden başlatmanız gerekebilir.
6. Güvenlik ve Geri Alma
Yedekleme: Değişiklik yapmadan önce Firefox profilinizi yedekleyin.
Sıfırlama: Bir ayarı varsayılan değerine döndürmek için about:config'de o ayarı bulup sağ tıklayın ve "Sıfırla" seçeneğine tıklayın.
Toplu Paketler: Betterfox veya Arkenfox gibi hazır user.js dosyalarını kullanıyorsanız, içerdikleri ayarları anladığınızdan emin olun.
7. Sonuç ve Öneriler
Firefox'un about:config ayarları, doğru kullanıldığında tarayıcınızı daha hızlı, daha güvenli ve daha kişisel hale getirebilir. Ancak her ayar her sistem için uygun değildir. En iyi sonucu almak için:
Donanımınızı tanıyın (RAM, işlemci çekirdek sayısı).
Değişiklikleri tek tek yapın ve sonuçlarını gözlemleyin.
Performansı yerine, ihtiyacınız olmayan özellikleri kapatarak (otomatik oynatma, telemetri, animasyonlar) daha sade bir deneyim elde edin.
İşlem ayarlarında, izolasyon ve havuz değerlerini birbiriyle uyumlu hale getirin.
Bu makaledeki adımları izleyerek siz de Firefox'unuzu optimize edebilir, tıpkı 16 GB RAM ve i7 işlemcili sistemim de olduğu gibi düşük RAM kullanımıyla yüksek performans elde edebilirsiniz.
Not: Bu makale, gerçek bir kullanıcı deneyimine dayanarak hazırlanmıştır. Sizin sisteminiz farklı olabilir, bu nedenle ayarları dikkatli bir şekilde test edin.
SONUÇ :
