Yerçekimi dalgalarının ilk tespiti ile tarihe geçmesinden birkaç yıl sonra, LIGO yeni ve eşi benzeri görülmemiş bir kozmik olay gözlemledi: şimdiye kadar kaydedilen en büyük kara delik birleşmesi. Bu olağanüstü keşif, mevcut fizik ve astrofizik modellerine meydan okuyarak bilim insanlarını yeni elde edilen veriler üzerinde uzun vadeli araştırmalar başlatmaya yöneltti.
LIGO-Virgo-KAGRA (LVK) iş birliği, kütleçekim dalgası astronomisi alanında çığır açan bir keşif duyurdu . Uluslararası araştırma ekibi, şimdiye kadar kaydedilmiş en büyük iki kara deliğin birleşmesini tespit etti. GW231123 olarak adlandırılan olay, Güneş'in kütlesinin 225 katı büyüklüğünde yeni bir kara deliğin oluşumuyla sonuçlandı.
Lazer İnterferometre Kütleçekim Dalgası Gözlemevi (LIGO), 2016 yılında kütleçekim dalgalarının varlığını doğrulayarak ilk kez tarihe geçti ve Einstein'ın genel görelilik kuramına güçlü bir kanıt sağladı. Kütleçekim dalgaları, uzay-zaman dokusunda ışık hızında hareket eden ve yalnızca LIGO gibi son derece hassas cihazlar kullanılarak tespit edilebilen dalgalanmalardır.
Başlangıçta Ulusal Bilim Vakfı tarafından finanse edilen ve Caltech ile MIT tarafından işletilen LIGO, şu anda İtalya'daki Virgo ve Japonya'daki KAGRA olmak üzere iki ek gözlemeviyle birlikte çalışıyor. Bu dedektörler, LVK iş birliğini oluşturuyor. Kasım 2023'te gerçekleştirilen son gözlem çalışmaları, GW231123'ün tespit edilmesini sağladı.
GW231123'te yer alan iki kara deliğin tahmini kütleleri Güneş'in yaklaşık 100 ve 140 katıydı ve bu da onları LIGO tarihinde tespit edilen en büyük kütleli kara delikler haline getiriyordu. Bu olaydan önce, rekorun sahibi, 2021'de keşfedilen ve toplam kütlesi 140 Güneş kütlesi olan GW190521'di.
GW231123'ü daha da sıra dışı kılan şey, her iki kara deliğin de Einstein'ın genel görelilik kuramının belirlediği teorik sınırlara yakın bir hızla dönüyor olmasıydı. LVK araştırmacısı Charlie Hoy'a göre, bu kadar yüksek dönüş hızları yıldız evriminin standart modelleri altında mümkün olmamalıydı ve bu da keşfin mevcut astrofizik teorileriyle açıklanmasını zorlaştırıyor.
Önde gelen hipotezlerden biri, bu kara deliklerin kendilerinin daha önceki birleşmelerden kaynaklandığıdır. Bu senaryoda, daha küçük kara delikler bir ikili sistem oluşturmuş ve sonunda tekrar birleşerek GW231123'te görülen devasa ve hızlı dönen çifti oluşturmuştur.
LVK üyesi Gregorio Carullo, bilim insanlarının bu olayın etkilerini tam olarak anlamasının yıllar alabileceğini belirtiyor. Bulgular, İskoçya, Glasgow'da düzenlenen 24. Uluslararası Genel Görelilik ve Yerçekimi Konferansı'nda resmi olarak sunuluyor.
Kaynak :
https://www.techspot.com/news/108694-mo ... hakes.html
