.........
Yeni Windows Vista’nın getirdigi sınırlı sayıda kayda deger degisiklikten biri de flash belleklerdeki bos alanı adeta RAM veya sanal bellek gibi kullanmasını saglayan ‘Ready Boost’ özelligi. Fakat harici USB bellekleri ve compact flash, secure digital, memory stick gibi farklı cihazlarda depolama amaçlı kullandıgımız bellek kartlarını bir de bilgisayarın performansını arttırmak için kullanabilmek için dikkat edilmesi gereken pek çok detay var.
“Bellek kartımı fotograf çekmiyorken bilgisayarımın performReady Boost'a kaç MB ayrılacagı özellikler bölümünden seçiliyoransını arttırmak için kullanabilirim” düsüncesinin yarattıgı heyecan su günlerde çogumuzda hayal kırıklıgıyla sonuçlanabilir. Zira sayılı ürün “Ready Boost” için gerekli performansa sahip. Kısaca bu kriterleri sizlerle paylasmak istedim çünkü sadece bu nedenle Vista’ya geçenler oldugu gibi, Vista’ya RAM almaktansa çok daha ucuza flash bellek ürünleri almayı tercih edip fayda göremeyenlerin sayısı da az degil. Bilgileri Windows ekibinde görevli Tom Archer’ın güncesinden ve de daha önce okudugum test ve karsılastırmalardan derledim:Öncelikle hangi ürünler Ready Boost için potansiyel medyalar? Ready Boost, USB bellekleri ve de flash bellek kartlarının performansını kontrol ediyor ve yeterli performans saglıyorlarsa size kullanmak isteyip istemediginizi soruyor. Ama bellek kartlarını harici bir USB kart okuyucuya takmanız durumunda, en hızlı kart bile ReadyBoost için kullanım dısı kalıyor, çünkü Vista’nın bu özelligi sadece dahili kart okuyuculardaki kartları kullanabiliyor.Peki hangi flash bellek ve kart ürünlerini kullanmak mümkün? Günlük sistem kullanımında, bellekteki bilgiler sıralı okunmadıgı ve rasgele erisim yapıldıgı için sıralı okumada çok hızlı olan çogu USB bellekler Ready Boost ile kullanılamayabiliyor. 133X gibi etiketlerle hızı vurgulanan cihazlardansa rasgele okumada basarılı cihazlar tercih edilmeli. Maalesef bu bilgi çogu ürün kutusunda yer almıyor.4K’lık rasgele okumada saniyede 2,5 MB; 512K rasgele yazmada saniyede 1,75 MB hız saglayabilen cihazların Ready Boost ile kullanılabilecegi bugün pek çok kaynakta yer alan teknik bilgiler. Fakat Microsoft ya dogrudan böyle bir ölçümle takılan flash cihazı test etmiyor ya da performans alt seviyesini düsürdü. Çünkü yazma konusunda çok daha yavas USB bellekler de Ready Boost ile kullanılabiliyor.
Bir flash ürünü kullanabilmek için cihazın en az 256 MB en fazla 4 GB boyutta olması lazım. 4 GB sınırı, geriye uyumlu çalısabilmek için FAT32 desteginin devam ediyor olusundan kaynaklanıyor. Önerilen ise bilgisayardaki RAM belleginizin 2 ila 2,5 katından fazlasını Ready Boost’a ayırmamak. Hatta en uyumlu durum, RAM bellek ile flash bellekte Ready Boost için ayrılan alanın esit olması olarak belirleniyor, örnegin 1 GB RAM bellege 1 GB Ready Boost’a ayrılmıs flash sürücü gibi.
Ready Boost’un, UNIX’de oldugu gibi sadece sabit diskteki sanal bellek (swap) dosyasını flash bellege tasımaktan ibaret olmadıgı söylenebilir. Çünkü sıralı okumada sabit diskler, rasgele okumada ise flash ürünler digerinden kat kat daha hızlı. Sık sık küçük dosyalara basvurulan durumlarda Ready Boost’un faydası daha rahat görülürken, çok büyük ve az sayıdaki dosya ile çalısıldıgında tabii ki sabit disk tercih edileceginden etki yok denecek kadar sınırlı kalıyor. Yani 2 GB RAM bellegi olan ve az sayıda uygulamayı aynı anda kullanan bir kullanıcı Ready Boost’tan pek fayda görmeyecektir. Öte yandan çok sayıda Windows bileseni ve farklı programlarla aynı anda çalısan, az bellekli bir sistemde performans artısı fark edilebiliyor.
Aynı anda sadece bir flash cihaz bu sekilde kullanılabiliyor, su ana kadarki denemelerim cihazın birden çıkarılması durumunda Windows’un çökmedigini dogruladı. Ama okudugum ve anladıgım kadarıyla sadece flash bellek üzerine yazılan veri bulunmuyor, veriler, sistemin yüküne göre sabit diskte kendi yerinde ya da sanal bellekte de bir kopyayla yer alıyor. Bu durumda da Ready Boost’u, RAM bellek artısı ya da sanal bellegin yükselmesi seklinde birebir kalıba oturtup tanımlamak yanlıs oluyor.
Mevcut MP3 çalarlar ve tabii ki çogu flash ürün Ready Boost ile kullanılamıyor. Gerek üreticiler tarafında, gerekse de orta vadede Microsoft tarafından bu konuda gelismeler olacak. Bu özellikle kullanılabilecek rasgele okuma/yazma hızına sahip cihazlar çogalmaya basladı ama bu yazının yazıldıgı hafta, Türkiye pazarında Ready Boost uyumlu USB bellek olarak sadece A-Data PD7 ve PD14 bulabildim, bir Kingston modeli (ReadyFlash) de bir bilgisayar perakende zincirinde bir ürünün yanında promosyon olarak veriliyor, satılmıyordu. Zamanla Türkiye’de de ürünlerin sayısı artacaktır ama su anda çok az sayıda seçenek olması sanırım fiyata yansıdı ve A-Data ürünlerine son hafta içinde yaklasık %50 zam yapıldı.
Bunlar bir yana, gerçekten de ciddi bir performans artısı yasayacak mısınız? Bu konuda kendi tecrübelerimi zamanla burada paylasacagım. Ama 512 MB RAM bellegi olan bir bilgisayarda Ready Boost’un önemli kazanç verdigi en olumsuz sonuçlar sınan sitelerde bile kabul ediliyor. Tabii burada belki asıl sorulması gereken, 512 MB RAM’i olan makinaya Vista kurulur mu? Bence kurulmamalı… Ama Vista kullanmak isteyen ve 512 MB ya da 1 GB RAM’i olan, aynı anda 9-10 adet İnternet, medya, ofis, is, grafik, vb. uygulama çalıstıranlar için RAM almaya göre çok ucuz bir alternatif ve önerilebilir ama aksi durumlarda büyük kazançlar elde etmek mümkün olmuyor.
Belirttigim gibi, Ready Boost özelligini kullandıkça ve sizden bu yazıma gelen yanıtlara göre, konuyla ilgili güncel bilgi aktarmaya çalısacagım. Türkiye’den veya dısardan flash ürün alırken “Ready Boost uyumlu/destekler” etiketine dikkat edin, elinizdeki mevcut flash ürünlerde bu özellik yoksa, ya da harici kart okuyucunuza güveniyorsanız, Vista’ya geçmeden önce bir daha düsünün… Pardus gibi alternatifler güçleniyor, unutmayın!
Güncelleme - 13/04/2007: Kullanıcıların bizzat tecrübeleri sonrası güncelledigi amatör bir liste de buradan incelenebilir, buna göre ürün tercihi yapılabilir.
Hadi Hayırlısı
Saygılarımla
