Soğuk Savaş sırasında Ay’a ilk ayak basma yarışını ABD’nin kazandığını mı sanıyorsunuz? Neil Armstrong o dev adımı atmadan çok önce, insansız uzay aracını Sovyetler Birliği oraya indirmişti oysa.20 Temmuz 1969 tarihinde, ABD’nin Houston kentinde akşam saat 10 sularında dünyanın her tarafında TV istasyonları, bu tarihi haberi vermek için yayın akışını kesmeye hazırlanıyordu.
‘Ay’dan canlı yayın’ kelimeleri ekrana yansıyor ve Ay’ın tek renk tozlu yüzeyine konan uzay aracından bir astronotun inişini görüyoruz.
Kamera daha sonra Ay yüzeyine, oradaki kraterlere, girinti ve çıkıntılara yöneltiliyor.Astronot’un sesini belli belirsiz işitiyoruz; araçtan birkaç metre öteye sıçrayıp cebinden katlanmış bir bayrak çıkararak ayın yüzeyine diktiğini görüyoruz.Ve orak çekiçli bayrağın dalgalandığını…Ay’a ilk ayak basanın bir Sovyet kozmonotu olması ihtimali büyüktü.Şubat 2016, böyle bir girişimin 50. yıldönümü.Ay’a inen ilk araç 1966’da Luna 9 adlı Rus uzay aracı Ay’a ilk kontrollü ‘yumuşak’ inişini yapmıştı. Bu, ayın yüzeyi konusunda birçok sorunun cevaplanmasını sağlayan ve sonraki insanlı seferlerin yolunu açan büyük bir başarıydı.
“1960’ların ortalarından itibaren hem ABD hem de Sovyetler Birliği Ay’a gitmeye çalışıyordu” diyor Londra’daki Bilim Müzesi uzay küratörü Doug Millard. Burada, Rus uzay araçlarına ait geniş bir koleksiyonu bir araya getiren bir sergi açıldı.DERGİ - Uzay yolculuğu insan vücudunu nasıl etkiler?
“Ay’a insan göndermeden önce robot göndermeniz gerekir ve bu konuda Sovyet tarafının kaydettiği başarıları unutuyoruz” diyor Millard.
3 metre yüksekliğindeki Luna 9’un kare bir gövdesi ve dört ayağı vardı; Apollo’ya benziyordu. Üstte yatay bir silindir, bir çiçeğin kapalı tomurcuğu gibi duruyor.“Burası yere inen kısım. Yüzeyden bir metre yukardayken gövdeden ayrılıyor ve dört yaprağı açılarak yere iniyor” diye anlatıyor Millard.
3 Şubat 1966’da aracın Ay’a indiğini duyurmaktan ziyade inişten fotoğraflar gönderildi ajanslara.
Dönemin gazete okurları, uzay yarışında Rusya’nın ABD’yi geçeceğini düşünüyordu. Haber BBC’de şöyle geçiyordu: “Tarihi bir an; Ay’a insan indirmek için gereken son adım.”
Dünya’ya Ay’dan dokuz fotoğraf göndermenin yanı sıra bu insansız sefer, Demir Perde’nin her iki tarafında da cevap aranan bir soruya açıklık kazandırmıştı. Ay’ın yüzeyinde toz ‘bataklıkları’ bulunması ve bu nedenle araçların güvenli iniş yapamaması ihtimalinden korkuluyordu.
Ay’da dalgalanan bayrak
Sovyet roket tasarımcısı Sergei Korolev’in ani ölümünden sonra aceleyle tamamlanan N1, Şubat 1969’da ilk fırlatma girişiminden önce teste tabi tutulmamıştı.Roketi dört fırlatma girişimi de başarısızlıkla sonuçlandı. Böylece Sovyetler Birliği’nin Ay’a insan gönderme programı 1974’te resmen iptal edildi.Fakat Ay’a ilk robotlu aracı Rusların gönderdiğini unutmamak gerekir. Ocak 1973’te Gene Cernan’ın Ay’daki son ayak izini bırakmasının ardından, Rusya’nın ikinci Lunokhod robotu Ay yüzeyinde dört aylık bir tura başlamış ve yüksek çözünürlüklü fotoğrafları Dünya’ya aktarmıştı.
N1 roket programı birkaç yıl önce başlamış olsaydı Alexei Leonov Ay’daki ilk insan olabilirdi.“Leonov Ay’a ayak basan ilk insan olsaydı, orada dalgalanan bayrak farklı olacak, ama yine dalgalanacaktı” diyor Millard. “Ay’da bayrağa bir kez dokundunuz mu dalgalanması durmaz bir türlü. Yani yine aynı komplo teorileri üretilecekti.”
KAYNAK:BCC TR
NOT:Bu yazının aslı (ingilizce'si)
http://www.bbc.com/future adresinden bakılabilir.
TRWE_2012
SAKARYA 2016
