M.Kemal Atatürk'ün Vasiyeti ve Ölümü

[yazgüneşi]

VASİYETNAMESİNİ YAZMAYA KARAR VERİsİ

Atatürk'ün vasiyetnamesini nasıl düzenlendigini, Cumhurbaskanlıgı Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak söyle anlatmıstı;
"1938 senesi sonbaharı, Dolmabahçe Sarayı'ndayız. Bir sabah Atatürk'ün yatak odasına girdim. Büyük adam, yatagında bası biraz yüksekte arka üstü yatıyordu. Salonu solgun bir günes kaplamıstı. Yüzü fildisi rengindeydi. Çehresi her gün biraz daha zayıflayıp uzuyor, o gök mavisi gözleri irilesiyordu.

Ben yatagının ayak ucuna dogru, gösterdigi yere oturdum. Her zaman ki suallerini tekrarladı:

"Ne haber?"

O günlerde Avrupa'da siyasi hava çok bozulmustu. Atatürk umumi endiselere ve bir takım tehlikeli belirtilere ragmen, Almanların henüz, İtalyanların ise hiç hazırlanmamıs olduklarını ileri sürerek müsterih bulunuyor. O sene harp olmayacagını, ihtilafların behemahal bir pamuk ipligine baglanacagını, harbi ancak 1939 senesinde veya ondan sonraki senelerde beklemek lazım geldigini söylüyorlardı.

Son yirmi dört saat zarfında günlük meselelere dair gelen haberleri hülasa ettim. Görüsünü teyid eder mahiyette olan bu haberleri alaka ile dinliyor, ara sıra bazı seyler soruyor ve kısa cümlelerle mütalaalar beyan ediyordu. Böyle olmakla beraber düsünceli ve heyecanlı oldugu belliydi.

Sözlerimi bitirince sag kolunu bana dogru uzattı. Doktorlar, kati lüzum olmadıkça kuvvet sarfetmesini yasakladıkları için hareketlerinde yardım ediyorduk. Elini tuttum, dogruldu, yatagının içinde bagdas kurdu. Birkaç dakika denize ve karsı sahile baktı. Belliydi ki heyecanını yenmeye çalısıyordu. Gözlerini bana çevirdigi zaman, uzun kirpiklerinin ıslandıgını farkettim. Bütün hastalıgı boyunca yanımda gösterdigi yegane zaaf (eger bu ulvi sükunete zaaf demek uygunsa) buydu. Sonra önüne baktı ve agır agır konusmaya basladı.

"Bu yolda konusmak benim içinde, senin için de, agır bir sey ama baska çaremiz yoktur. Konusmaya mecburuz çocuk. Hani seninle ara sıra bir isimizden bahsederdik. Hatta bunun içinde kanun çıkarılmıstı: su vasiyetname meselesi. Bugün yarın o isi bitirmeliyiz. Nasıl olsa bir gün karnımdan su alınacaktır. Ne olur ne olmaz. Bagırsaklardan biri delinebilir, baska bir arıza olabilir. Herhalde ihtiyatlı olmalı."

VASİYETİNİ NOTERE VERİsİ

"Atatürk, 6 Ekim 1938 'de Noter'in getirilmesini istemisti. Noter İsmail Kunter Bey, Prof. Neset Ömer Bey ve ben, yatak odasının altındaki bir odada huzuruna girebilme emrini bekliyorduk. Bu daveti alınca hep beraber üst kata çıktık ve yatak odalarına girdik.
Vaziyeti söyleydi; yataktan çıkmıs, ipek bir pijama ve yine kırmızı ipek bir rob dösambr giymis, boynuna koyu visne renginde ipek bir esarp baglamıstı. Denize bakan pencerelerin önüne koydurdugu bir sezlongun üzerine oturmus sigara içiyordu.

Bizi görünce hafifçe kımıldandı: "Buyrunuz.." dedi.

Tam karsısına koydurdugu sandalyelerde üçümüze de yer gösterdi. Hatırımda kaldıgına göre Noter İsmail Kunter Bey ile, yeni çıkmıs olan Noter Kanunu ve İstanbul'daki noterler üzerine görüstü. Getirilen kahvelerin içilmesini bekledi. Sonra önündeki sigara masasının koydugu kapalı zarfı aldı:

" Bu benim vasiyetnamemdir. İcap ettigi zaman muamelesini yaparsınız..." diyerek zarfı notere verdi.

VASİYETNAMESİ'NİN TAM METNİ

Malik oldugum bütün nutuk ve hisse senetleriyle Çankaya'daki menkul ve gayrimenkul emvalimi Cumhuriyet Halk Partisi'ne atideki sartlara, terk ve vasiyet ediyorum:

1. Nukut ve hisse senetleri, simdiki gibi, İs Bankası tarafından nemalandırılacaktır.

2. Her seneki gibi nemadan, nispetleri serefi mahfuz kaldıkça, yasadıkları müddetçe, Makbule'ye ayda bin, Afet'e 800, Sabiha Gökçen'e 600, Ülkü'ye 200 lira ve Rukiye ile Nebile'ye simdiki yüzer lira verilecektir.

3. Sabiha Gökçen'e bir ev de alınabilecek, ayrıca para verilecektir.

4. Makbule'nin yasadıgı müddetçe Çankaya'da oturdugu ev de emrinde kalacaktır.

5. İsmet İnönü'nün Çocuklarına yüksek tahsillerini ikmal için muhtaç olacakları yardım yapılacaktır.

6. Her sene nemedan mütebaki miktar yarı yarıya, Türk Tarih ve Dil Kurumlarına tahsis edilecektir.

K.Atatürk