Suriye'de tozlu raflarda kalan Osmanlı arsivi, Suriyeli ve Türk tarihçilerin hummalı ve titiz çalısmaları ile gün yüzüne çıkarılıyor. Türkiye ile Suriye Devlet Planlama Teskilatları tarafından imzalanan Türkiye - Suriye Bölgelerarası İsbirligi Programı çerçevesinde iki ülke halklarının ortak, geçmisi, kültürü ve tarihinin yer aldıgı arsivdeki siciller, Arapça ve Osmanlıcadan Türkçeye çevrilerek...
Suriye'de tozlu raflarda kalan Osmanlı arsivi, Suriyeli ve Türk tarihçilerin hummalı ve titiz çalısmaları ile gün yüzüne çıkarılıyor. Türkiye ile Suriye Devlet Planlama Teskilatları tarafından imzalanan Türkiye - Suriye Bölgelerarası İsbirligi Programı çerçevesinde iki ülke halklarının ortak, geçmisi, kültürü ve tarihinin yer aldıgı arsivdeki siciller, Arapça ve Osmanlıcadan Türkçeye çevrilerek o günün sosyal yasantısına ayna tutulacak. Yapılacak çalısmada ortak tarih ve cografyayı paylasan iki halkın ortak degerlerinin yanı sıra ortak kültürüne vurgu yapılarak iliskilerin daha ileri seviyeye tasınması amaçlanıyor.
Türkiye ile Suriye arasında son dönemde en üst seviyede seyreden siyasi iliskiler kendisini her alanda hissettiriyor. Siyasi iliskilere baglı olarak ekonomi, ticaret ve sosyal alanların yanında kültürler arasındaki iliskiler de olumlu bir sekilde seyrediyor. İki ülke devlet planlama teskilatları arasında imzalanan projeye her iki hükümet de 10'ar milyon dolarlık destek verdi.
Proje kapsamında gümrük kapılarının modernizasyonu, iki ülkeyi baglayan kara yollarının yenilenmesi, karsılıklı iki ülke de Arapça ve Türkçe ögretim merkezlerinin kurulmasının yanı sıra ortak tarihin gün yüzüne çıkartılması gibi konularda çalısma yapılması ön görülüyor.
Türkiye'den gelen arastırmacı ve tarihçi heyet sam'da 'Merkez-i Vesayik' Devlet Arsivi Genel Müdürlügü bünyesinde bulunan Osmanlı dönemi Halep seriye sicillerini incelemeye basladı. Kilis 7 Aralık Üniversitesi'nden Yrd. Doç. Dr. Mehmet Kabacık, Cumhuriyet Üniversitesi'nden Doç. Dr. Mehmet Ali simsek, Arastırmacı Mehmet Karakus ile beraber Halep Üniversitesi'nden tarihçiler, Osmanlı dönemi sicillerini inceleyerek tarihe ısık tutacak bilgi ve belgeleri topluma kazandırıyor.
16'ıncı ve 19'uncu yüzyıllar arasındaki dönemin sicillerinin incelendigi çalısmada o dönemin adeta fotografı çekiliyor. Türk, Arap, Ermeni, Müslüman, Hıristiyan, Süryani gibi bir çok farklı etnik kökendeki insanların toplumsal yasantıları ile ilgili çarpıcı bilgilere ulasılıyor. Mahkeme kararları, evlenme, bosanma, mehir ücreti, borç alıp verme, tapu kayıtları gibi bilgilerin bulundugu sicillerde adeta o dönemin yasantısına ısık tutuluyor.
Tüm Osmanlı sultanlarının fotograflarının duvarları süsledigi merkezde Suriyeli ve Türk tarihçiler Osmanlı sicilleri ile ilgili degerlendirmelerde bulunuyor. İki ülkenin tarihçileri sicilleri tek tek inceleyerek kayıt tutuyor. Suriyeli yetkililer arastırma için gelen Türk heyetine tüm olanakları saglayarak, misafirperverliklerini eksik etmiyor.
Yaklasık bir yıl sürmesi beklenen çalısmada Arapça ve Osmanlıca olan siciller Türkçeye çevrilerek kitap haline getirilecek. Ayrıca orijinal sicillerin mikro filmleri çekilerek Türkiye'ye götürülecek ve internet ortamında yayınlanarak kamuoyunun hizmetine sunulacak.
Türk heyetinden Yrd. Doç. Dr. Mehmet Kabacık, Cihan'a yaptıgı açıklamada Halep seriye sicilleri projesini Halep Üniversitesi'nden ögretim görevlileri ile beraber yürüttüklerini belirterek, bunun örnek bir çalısma oldugunu söyledi. Her iki ülkenin müsterek geçmisi olan Osmanlı sicillerinde baska kaynaklarda bulunmayan bilgilere ulastıklarını ifade eden Kabacık, "O dönemin sosyal, ekonomik hayatı ile Müslüman ve gayri Müslüman insanlar arasındaki iliskileri yansıtan bilgileri bulmaktayız. Burada iki ülkenin ortak geçmisini iki ülkenin tarihçileri incelemektedir. Burada bize çok yardımcı oluyorlar. Bize çok kolaylık tanıyorlar. Osmanlıyı ve Türkiye'ye çok seviyorlar" seklinde konustu.
Suriyeli Tarihçi Ammar El Sümer de son dönemde iki ülke arasındaki gelisen iliskilere dikkat çekerek iki ülkenin ortak kültür ve geçmisinin oldugunu belirtti. Türkiye'den gelen heyetle Osmanlı sicillerinin inceledigini ifade eden Sümer, "İmzalanan protokol büyük önem tasıyor. Geçmisteki yanlıs anlamalardan dolayı bazı sıkıntılar yasanmıstı. Onlar geride kaldı. Özellikle ortak tarihi yansıtan arsivde bu ortak çalısmanın her alanda gelismesini temenni ediyorum." seklinde konustu.
Merkez-i Vesayik Müdürü Mehmet Gassan Ubeyd ise, Tük ve Suriyeli tarihçilerin böyle bir çalısmada bir araya gelmelerinden duydugu mutlulugu dile getirerek, "Türkiye ve Suriye arasında imzalanan protokolle Osmanlı sicillerinin, daha dogrusu ortak tarihin paylasımı kararlastırıldı. Bu anlamda Osmanlı döneminde Suriye tarihi arastırılıyor. Sultanların emirleri, tapu kayıtları gibi birçok bilgi ve belge bulunuyor. Bu anlamda yapılan çalısmaları canı gönülden destekliyoruz. Bu çalısmalar için her türlü yardımı ve kolaylıgı saglayacagız. Bu bizim ortak kültürümüz" degerlendirmesinde bulundu.
ALINTIDIR