Fotograflar degistirildi, sigaralar silindi. Türkiye"de ise bu konuda Atatürk tartısması basladı.
Yukarıdaki fotograf Atatürk'ün çok bilinen fotograflarından biri. Parmaklarının arasındaki sigara, Kültür Bakanlıgı'nın hazırladıgı Atatürk albümüne, bilgisayar teknikleriyle silinmis olarak yansıdı.
Sigara yasagı ilk Red Kit"e uygulandı. Red Kit, agzında yarım yamalak bir sekilde duran, tek eliyle sarıp, yine aynı eli ile yaktıgı sigarasıyla meshur bir karakterdi. Fakat daha sonra çocuklara kötü örnek oldugu için sigarayı bıraktı. Saman çöpü ile alıskanlıgından kurtuldu. Artık onun demirbası, agzındaki sigara degil saman çöpüydü...
Tarihin en önemli aydınlarından sayılan filozof Jean Paul Sartre"ın, 100"üncü dogum yılı nedeniyle hazırlanan posterlerdeki fotograflara müdahale edilmis ve Sartre"ın parmaklarının arasından düsürmedigi sigarası yok edilmisti. Le Figaro, sigara yasagını isledigi sayfalarında Che Guevara"nın meshur Havana Purosunun yerine sarı bir çiçek yerlestirdi...
Türkiye"de ise sigara yasagı tartısılırken, Atatürk"ün sigara içtigi görüntülerinin yer aldıgı belgesel filmlerle ilgili uygulamanın ne olacagı gündeme geldi. Bu, "tarihe müdahale etme" tartısmalarını da beraberinde getirdi. Saglık Komisyonu Baskanı Cevdet Erdöl, açıklama yaptı. Erdöl, belgeseller ve dokümanter filmlerin televizyonda yayımlanmasında, bu yasagın uygulanmayacagını ancak konunun yönetmelikle düzenlenecegini söyledi. Peki fotograflardan sigaranın silinmesi tarihe müdahale sayılır mı?
İste bazı görüsler...
Onur Öymen / CHP Genel Baskan Yardımcısı
“Tarihe müdahaledir”
Atatürk"ün elinden sigarayı silmek bence tarihe müdahaledir. sapka devrimini yaptıgımızda fotograflardan fesi silmedigimiz gibi, sigara yasagı uygulandıgı zaman da Atatürk"ün elinden sigarayı silmemeliyiz. “Atatürk sigara içmiyordu” diyebilir miyiz? Hayır. Tabii ki çocukları özendirmemek lazım. Ama çocukların da Atatürk"ü gördügünde oradan sigarayı örnek alacaklarını düsünmek anlamsız bir sey.
Prof. Dr. Toktamıs Ates / İstanbul Üniversitesi Ögretim Üyesi
“Bu kadarı ayıp”
Çıkan kanunu abartılı buluyorum. Ancak daha da kötüsü, Atatürk"ün fotograflarından sigarasını silmek. Bu yola basvurmayı ayıp görüyorum. Atatürk sigara içse ne olur, içmese ne olur? Atatürk sigara içiyor diye gençler de içecek degil. Bir yasayla ugrasırken daha ciddi olmak gerektigini düsünüyorum. Bir kere tarihi anlatan bu fotograflarla bu sekilde oynamanın çok ciddi bir suç oldugu kanaatindeyim.
Orhan Kologlu / Tarihçi
“Aslı nasılsa öyle...”
Bu, kesinlikle tarihe müdahaledir. Atatürk"ün o sırada yaptıgı seyi yapmıyormus gibi göstermektir. Ayrıca Atatürk"ün bütün fotografları sigaralı degil ki. Ya sigaralı olanları kullanmayacaksın ya da kullanıyorsan fotografın aslı nasılsa öyle kullanacaksın. Bu tür konulara girmek, bizim toplumumuzdaki saskın ortamı yansıtıyor. Asıl konulara giremeyenler bu ayrıntılarla ugrasıyorlar maalesef.
Emre Aköz / Sabah Gazetesi Yazarı
“Sigarasızını kullanın”
Sigaraya karsı olmak baska, tarihi bir fotografı tahrif etmek baska (…) Peki, gerçek nedir? Gerçek, Atatürk'ün sigara içmesidir. Mutlaka nikotinin de etkisiyle, iki kez kalp krizi geçirmesidir. (…) Çarpıtmalardan gına geldi! Peki, siz niye bir benzerini yapıyorsunuz? Niye tarihi fotograflara müdahale ediyorsunuz? Atatürk'ün sigarasız fotografı mı yok Allah askına? Onları kullansanıza takvimde... (Sabah Gazetesi"ndeki yazısından)
Melih Asık / Milliyet Gazetesi Yazarı
“Bu, bir nevi sansür”
Bu konu, sigara yasagı zamanında tartısıldı. Bunun tartısılması Kültür Bakanlıgı"nın isgüzarlıgıdır. Atatürk"ün elindeki sigarayı fotograftan sansürlemek bir sanat eserine, bir belgeye müdahaledir. Bir dönem de birileri çıkıp, Atatürk"ün elindeki sigarayı silmis, yerine tespih koymustu. Kısacası, Atatürk"ün elindeki sigara ne yasayla, ne baska bir gerekçeyle rötuslanamaz. Bu, bir orijinal tarihi belgedir.
Tolga Örnek / Yönetmen
“Belgeler saptırılamaz”
Ben bir belgesel yönetmeni olarak bunun tartsılmasına bile karsıyım. Eger Atatürk"ün sigarayla çekilmemis bir fotografı kullanılacaksa kullanılır zaten. Ama sinemada ya da belgeselde, bazen sigara bir aksiyonu tamamlar. Üstelik bu, tarihi bir belgedir. Belgelerin saptırılması düsünülemez bile. Bir fotografın, özellikle de böyle bir belgenin üzerinde asla oynanmamalı diye düsünüyorum.
alıntı-kaynak:posta
