bilgisayar terminilojisi

Hardware (Donanım) konusunda bilgi paylaşım alanıdır.
Cevapla
haksoy

bilgisayar terminilojisi

Mesaj gönderen haksoy » 17 Mar 2006, 12:52

bilgisayarcilarin sikca kullandigi kisaltmalar

ACPI - "Advanced Configuration and Power Interface" - PC' lerde yeni nesil DOS tabanli güc idaresi icin yazilmis yazilim. ACPI, eski Intel APM (Advanced Power Management) yaziliminin yerine gecmistir. ACPI, sadece bilgisayar aktif degilken zaman ayarlamalarini yapmaktan öte, güc kullanimini dinamik olarak gösterir ve gücü baglantili olarak kullanir. ACPI kontrolü PC' nizin BIOS' undadir. "eysipiay" diye okunur.

Active matrix display - Bugünün cogu laptop - dizüstü bilgisayarlarinin ekrani böyledir.Actif matriks teknolojisinin "pasif matriks" den farki ekranin kendisini daha **sansürlendi** bir sekilde tazelemesidir. Böylece resim kalitesi ve bakis acilari artar. Bazen TFT ("thin film transfer") ince film transferi olarak da anilir.

Adapter Card - PC ana karti üzerine takilan elektronik kartlarin genel ismi. Bu sayede bilgisayar cevre birimleri ile bilgi alis verisinde bulunur. Network interface card (NIC) bunun bir cesididir.

ADSL - Asymmetric Digital Subscriber Line - Tek yönlü, yüksek hizli sinyal transferi deyimidir. Asimetrik olusu, sinyal alirken hizli, verirken yavas olusundandir. Bu hiz kullanicinin merkeze olan uzakligi ile degisebilecegi gibi, 6 Mbps kadar yüksek veya 128 Kbps kadar düsük olabilir. "eydiesel" diye okunur.

AGP - "Accelerated Graphics Port" - Intel tarafindan imal edilmis, nisbeten yeni grafik cikisidir. 3 boyutlu grafikleri daha iyi gösterir. AGP 528 MB/saniye hizi ile data transfer edebilir. Mukayese edersek, PCI (Peripheral Component Interconnect) cikislari, 132 MB/saniye hizini asamazlar. AGP' nin büyük bant genisligi, oyunlarin ve 3 boyutlu grafik calismalarinin daha gercekci olmasini saglar. Bunun yaninda datalari kendi hafizasinda degil, sistem hafizasinda tuttugu icin performans düser. "eycipi" diye okunur.

Alpha Channel - Bilgisayar grafiklerinde, her pikselin seffaflik icin ayrilmis parcasina verilen addir. 32-bit grafik sistemleri 4 kanallidir. Kirmizi, Yesil ve Mavi (RGB) icin ücü kullanilirken 1 tanesi 8-bit alfa kanali icin ayrilmistir. Alfa kanali gercekte bir maskedir. İki ayri rengin üst üste gelmesi halinde öndekinin almasi gereken renge göre bir ücüncü renk belirler.

AMR - "Audio Modem Riser" - Anakartlarin analog giris cikislari icin Intel tarafindan bulunmus bir uygulamasidir. AMR karti, ana kartlardaki analog giris cikislari kaldirir. Böylece anakart imalatcilari, FCC veya beynelmilel telekom sertifikalarina ihtiyac duymazlar. Bu da ucuzlamayi getirir. "eyemar" diye okunur.

AMPS - "Advanced Mobile Phone Service" - Analog hücresel telefon standartlari, 1983 yilinda AT&T tarafindan tanitilmistir.. AMPS telefonlari 800 ila 900 Megahertz (MHz) kanalinda yayin yapar. "cell" denilmesinin sebebi radyo yayicilarinin cell adi verilen bu uzay bölümüne yayin yapmasindandir. "eyempies" diye okunur.

API - "Application Program Interface" - İsletim sistemi, sürücü arabirimleri ve yazilimlar arasindaki muhaberati saglayan yazilim serilerine verilen isim. Yazilim bloklarindan olusan bina yapmaya benzetilmistir. Bazen "Application Programming Interface." olarak da anilir. "eypiay" diye okunur.

ASP - "Application Service Provider" - Kücük isletmelerin programlarini ücret karsiligi kullanima sunan ve hardiskinin bir bölümünü kiraya veren web sitesi. Onlar olmasa lokal network olmazdi. "eyespi" diye okunur.

ASP - "Active Server Pages" - WEB' de servis saglayicinin sagladigi, uygulama imkanidir. Dinamik olarak HTML sayfalari üretir. ASP sayfasi, TML sayfasidir. Fakat baglanan icin yazilim ve HTML olusturur. 'server-side scripting' sunucu tarafinda calisan yazilim adi da verilen Javascript veya VBScript kullanilarak yapilir. "eyespi" diye okunur.

ATA - "Advanced Technology Attachment" -Harddiski kullanma hakkini harddiskin kendisine veren, genel disk sürücü arayüzüdür. ATA versiyonlarinin birkaci, 33 MBps ATA-33 ,66 MBps ATA-66 sayilabilir.

Athlon - AMD firmasinin Intel' in Pentium III' ü ile rekabet etmek icin cikardigi merkezi islemcilerine verilen ad. K7 olarak da anilir. PC World' ün Eylül 99 baskisinda 600MHz Athlon, 600MHz PIII' den % 9 daha hizli denmistir. Grafik testlerinde, Athlon üc boyutlu modellemede % 21daha hizli bulunmustur. Mukayese icin AMD Athlon sayfasina bakabilirsiniz..

AWG - "American Wire Gauge", Kablodaki tel kullanimi icin bir standarttir. Sayi azaldikca cap artar. "eyvici" diye okunur.

Backplane -Baska bir baskili devrenin kendisine takilmasi icin üzerinde soket bulunan baskili devrelere bu ad verilir. cogu bilgisayarin ana karti böyledir. üzerinde PCI, ISA, AGP veya RAM soketleri bulunur. Bu yüzden "motherboard" anakart diye anilir. üzerine ekran karti, network karti, RAM, modem gibi baska kartlar takilir.

Bandwidth - Band genisligi, belli bir zaman biriminde internette gönderilen data miktarina denir. Genellikle birimi "bits per second" (bps), "kilobits per second" (Kbps) or "megabits per second" (Mbps) olarak kullanilir.

BIOS - "Basic Input/Output System" - BIOS, PC' lerdeki ilk yazilimdir. PC, ilk bilgileri buradan alir. Kontrol sürücüleri, klavye, ekran, mouse, seri portlar, vs. BIOS, donanim ile isletim sistemi arasinda köprü vazifesi görür. BIOS, ROM cipinde sakli kalir. (RAM' de degil), böylece bilgisayar BOOT eder, yani acilir. "bayos" diye okunur.

Bluetooth - Kisa mesafeli kablosuz iletisim icin acik standarttir. mobil telefonlar, bilgisayar ve PDA üreticileri tarafindan ortaklasa üretilmistir. Bu sayede bu standardi destekleyen tüm aletler birbiri ile iletisim kurar. Daha fazla bilgi icin Bluetooth web sitesine bakiniz.

BNC - Anten kablosuna benzeyen koaksiyel kablolar ile bilgisayarlari birbirine baglarken kullanilan konektör. Taktiktan sonra döndürerek kilitlenir. "biensi" diye okunur.

Bridge - İki veya daha fazla bilgisayari router gibi birbirine baglayarak data aktaran iletisim aracidir. Data paketlerini okur ve filtre eder.IP adresi istemez ve yayin trafigini atlar. "Bric" diye okunur.

Broadband - Bir tek ses kanalindan, yani modüle edilmis frekansi tasiyan tasiyici dalgadan daha genis bir banda sahip taransmisyon kanali veya medyasidir. Ayni anda ses, data, görüntü gibi farkli servisleri sebeke ortaminda dagitir. Kablo yayin böyledir.

Browser-safe colors - Mac ve PC' lerin her ikisinde birden kullanilan 256 renklik renk paletinin 216 sindan meydana gelen bir renk paletidir. Her iki platformda da görülmesini istediginiz web sayfalarinda bu sistemi kullanmalisiniz.

Bus -Bilgisayar mimarisinde bir elemandan digerine bilgi tasiyan bölümdür. Genellikle birden fazla komponent takilir. Hafizanin bir kisminda, buna takilan kartlarin adresleri tutulur. "Bas" diye okunur.

Cache - Bir cesit kayit hizlandirma seklidir. Bunun icin ana hafiza kullanilirsa "memory caching" , sabit disk kullanilirsa "disk caching" adini alir. Hafizada yapilani, diger programlar tarafindan da tekrar tekrar kullanildigi icin cok hizlidir. Bazen bu amacla ayri bir hafiza birimi kullanilir. Buna "Cache Memory" denir. Bu daha hizli olur. "Level 2 (L2) cache", islemci ile DRAM arasina yerlestirilmis ve bugünkü bilgisayarlarin demirbasi olmustur. "Kes" diye okunur.

CDPD - "Cellular Digital Packet Data" - Radio frequency (RF), radyo dalgalari ile calisan kablosuz bir iletisim servisidir. Data paketlerini cep telefonu hattindan gönderir. 19.2 kbps hizina kadar cikabilir. CDPD paketleri konusmalardaki duraksamalarda gönderilir. Bu hizmet Amerika' da 65 sehirde verildigi halde, Türkiye' nin her yerinde vardir. "sidipidi" diye okunur.

Circuit-Switched Cellular - Eski analog telefon sebekesinin kullanildigi bir sistemdir. Amerika' da bile CDPD icin gelistirilme yapilmamistir, ancak ülkemizde son sistem santrallarla kullanilabilmektedir.

CLEC - "Competitive Local Exchange Carrier" - Bir telekom sirketi cesididir. CLEC' ler kablo, ISP, GSM hizmetleri verirler. "silek" diye okunur.

Koaksiyel Kablo - Ortada ayri bakir teller, disinda ise manyetik alanlara kalkan olabilecek sekilde cevrelenmis ve sarilmis bakir teller olan bir kablo seklidir. Genellikle anten kablosu veya telsiz kablosu olarak satilir. Distaki tel genellikle topraklanir. Her iki tel grubu da ayni eksen üzerindedir. Bu nedenle koaksiyel diye anilir. 10-Base2 Ethernet kullaniminda, kablo TV gibi bazi RF uygulamalarinda bu kablo kullanilir. Bu kablolarin karakteristik bir empedansi vardir. (genellikle 47 ohm) Kablo üzerinde bu omaj yaninda RG yazar. Bu "Radio Guide" in kisaltilmisidir. Bunun yaninda rakamla belirtilen kablo tipi ve "/U" yazar. RG-6/U, 75-ohmluk bir anten kablosudur. RG-59/U ise 75-ohmluk video kablosudur. RG-58 de 50 ohmluk bilgisayar sebeke kablosudur.

CompactFlash - Bir cesit ön hafizadir. I & II PC-Kartlarindaki soketlerde adaptörle kullanilir. kendi üstünde kontrolörü oldugu icin kamera ve PDA cihazlarinda yükü azaltmak icin kullanilir. 2MB ile 64MB arasinda cesitleri vardir.

CMS - Cable Management System, Kablo sistemlerini düzenlemek icin kullanilan cihazlarin genel ismidir. "siemes" diye okunur.

CPE - Customer Premise Equipment - Kullanici tarafindaki iletisim cihazlarinin genel ismidir.DSL servisleri icin CPE' lere "modem" deriz. "sipii" diye okunur.

Cross-over Cable - capraz baglanti ile data alis verisi yaparak Hub kullanilmadan bilgisayarlari birbirine baglayan kabloya denir.

CSMA/CD - Carrier Sense Multiple Access / Collision Detect. Bu data aktarim teknigi su sekilde calisir. Cihaz data paketini göndermeden evvel, baska bir cihazin data göndermekte olup olmadigini kontrol eder. Hat bos ise paketi gönderir. Mesgul ise bekler. İki cihaz ayni anda baslarsa, bu cakismayi hisseder ve her iki cihaz da rastgele bir zaman icin bekler. Bekleme zamani kisa olan önce gönderir, digeri ise beklemeye devam eder. Ethernet kartlarinin calisma sistemi böyledir..

DEMARC - Bir döngünün veya devrenin sorumluluk alanini balirleyen bir sinir tasidir. "dimark" diye okunur.

Dedicated Line - Kullanicinin kesinisiz olarak hizmetinde olan hatta verilen isimdir..

DIP switches - "Dual Inline Package" switches - Anakart veya diger kartlarda bulunabilen minik anahtarciklardir. On ve off, pozisyonlari vardir. Böylece kartlar ayarlanir. "dipsvic" diye okunur.

Downstream/Upstream - Downstream, kaynaktan asagi data akisini; Upstream de kaynaga dogru data akisini gösterir. Internet service provider (ISP) ' den kullaniciya olan data akisina Downstream denir.

DRDRAM - "Direct RAMbus Dynamic Random Access Memory" - RAM teknolojisinin son halidir. DRDRAM, SDRAM' in yaklasik ücde biri kadar güc ceker. Saat hizi 800MHz' e kadar cikabilir ve 4 paralel RAM takilmasina izin vererek coklu kanal calisabilir. Data yolu SDRAM' in iki kati genisliktedir. (bir byte yerine iki byte kullanir) "diardrem" diye okunur.

DSP - "Digital Signal Processor" - Analog sinyalleri dijital sinyallere dönüstüren islemcilere verilen genel addir. Ses ve görüntü sikistirmasinda, sesin islenmesinde, modemlerde, isitme yardiminda, sismik algilayicilarda ve hizli cevirici ve filtreleyicilerde kullanilir. "diespi" diye okunur.

DVD - "Digital Video (or Verastile) Disc" - 4.7GB ile 17GB arasinda multimedya data transferi saglayabilen CD-ROM-benzeri teknolojinin gelistirilmisidir. DVD, CD-ROM' lari destekler ve cogu DVD sürücüleri sarki CD' lerini ve CD-ROM' lari calistirir. DVD' nin son sekli olan DVD-2 (veya DVDII), CD-R (Recordable) ve CD-RW (Re-Writable) diskleri de calistirir. "dividi" diye okunur.

EIDE - "Enhanced Integrated Device Electronics" - Harddisk kontrol kartini kendi üzerinde bulunduran bir cesit ATA disk sürücüsü standardidir. Eski IDE standardina ek olarak, 30-40 GB gibi yüksek kapazitelerde, hizli erisim zamani ve "burst" transfer (bir seferde büyük data paketi) saglar. "iaydii" diye okunur.

Ethernet - Yerel iletisim sebekesi -local area network (LAN), 1976 yilinda Xerox tarafindan gelistirilmistir. En meshur Ethernet baglantilari 10Base-T (saniyede 10 megabit data transferi) ve 100Base-T (100Mbps) cogunlukla sarimli cift kablo ile baglanirlar. Koaksiyel ve fiber-optik kablo baglantisi da yapilabilir.

Firewall - Baskalarinin özel datalarimiza ulasamamasi icin kullanilan programlara denir. Bir cesit güvenlik politikasidir. Bir intranet baglantisinin internete acilmasinda, internettekilerin intranete ulasmasini engeller. "fayrvol" diye okunur.

FOIRL - Fiber Optic Inter-Repeater Link Fiber optik baglantilarin icsel tekrarlayicisi.

Full-Duplex - Ayni zamanda her iki istikamette de data transferi olabilen ortamlardir ve band genisliginin % 100' ünü kullanir.

Half-Duplex - Sadece tek istikamette data transferi olabilen ortamlardir ve band genisliginin % 50' sini kullanir.

Hub - Genellikle ethernetlerle birlikte kullanilir. Tüm bilgisayarlardan ayri ayri gelen kablolarin üzerine baglandigi cihazdir. Hub, gelen sinyalleri gereken yerlere tekrar transfer eder. Bir hub 8' lik, 16' lik veya 32' lik oldugu gibi, birden fazla hub birbirine baglanarak sebekedeki bilgisayar sayisi arttirilabilir.Bu durumda hub' lar arasinda capraz baglanti kablosu kullanilir. Eger 'MDI' portu varsa gerek kalmaz. "hab" diye okunur.

Horizontal Cable - Duvardaki prizden telefona veya bilgisayara baglanti yapilan kabloya verilen addir. Hub veya PBX' i patch panele baglarken kullanilan kabloya da bu isim verilir.

HVAC - Heating, Ventilating, and Air Conditioning systems. Isitma, havalandirma ve sogutma sistemleri.

IDC - Insulation Displacement Connector. RJ konektörlerinde oldugu gibi, monte ederken kabloyu siyirarak, baglantiyi saglayan konektörlerin genel adidir."aydisi" diye okunur.

ISDN - Integrated Services Digital Network - Telefon sirketi tarafindan saglanan dijital sebeke sistemidir. "ayesdien" diye okunur. ISDN hatlari iki adet 'B' kanali ve bir adet 'D' kanalindan olusur:
B Kanali = Bearer Channel, 64kbps. Datalari bu kanal tasir.
D Kanali = Data Channel, 16kbs. Sinyal bilgisini tasiyan kanaldir. ISDN sebekesinin baglanmasina veya baglanmamasina karar verir.

Kbps - Kilobits per second - Data transfer hizini veya bant genisligini gösteren bir birimdir. Her bit 8 byte ettiginden cps - character per second ile karsilastirildiginda 8 kat fazla gösterir, ki yanilticidir. Bir saniyede gönderilen her 1000 bit demektir.

MAC Address - Media Access Control Address - Genellikle hexadecimal yani 16 tabanli olarak gösterilen, sebekeye bagli her bilgisayara ayri olarak verilmis 32 bitlik bir sayi ile ifade edilir. Bu sayi o cihazin adresi sayilir.6 byte uzunlugundadir. İlk ücü imalatciyi belirtir. Dünyadaki bütün sebeke bilgisayarlarinin böyle bir adresi olmasi sarttir.

Monster-Cable - Normal olmayan kablolarin fiyatlandirilma stratejisi.

Mbps - Million bits per second - 1000 Kbps karsiligi data transfer hizini veya bant genisligi.

Multi-Mode (MM) - Fiber optik kablolar icin kullanilir. Genellikle 62.5/125 olur. Bu rakamlardan 62,5 mikron fiberin capini gösterir. 125 mikron brüt capidir, yani dis muhafazasi ile birlikte kablo capidir.. Multi-Mode fiber, LAN uygulamalarinda kullanilan tipik bir kablodur. Mesafe olarak 2Km ile sinirlidir. İsminden anlasilacagi üzere coklu muhaberata izin verir. Bunu da isigin degisik frekanslari ile saglar.

MUX - MUltipleXer .Alcak bant genisligindeki bircok kanali toplayarak tek bir yüksek band genisliginde birlestiren bir tasiyicidir. Devrenin diger ucunda bunun tersi seklinde calisan MUX/DEMUX cevirici bulunmalidir.

NAT - Network Address Translation - özel bir IP adresinde, hayali, dinamik bir baglanti temin eder.

NIC - Network Interface Card - Bilgisayarla sebeke arasinda kullanilan bir devre kartidir. Ethernet, Arcnet, token ring, vs..

Node - sebekede hub' dan baska ne varsa node olarak anilir. PC, router, bridge, sniffer, printer vs.

Patch Cable - İki cihazi birbirine baglayan kisa network kablosu.

Patch Panel - Data kablolarinin sonlandigi cihaz. A device where data cables are terminated. Kablolamanin ileride devam etmesi icin kullanilir. cok da gerekli degildir.

PC-100 main memory bus - 1998' lerin ortalarinda tanitilmis bir bus teknolojisidir. 66 MHz bus' lar yerine üretilmistir. % 20 daha hizlidir. Bu hizla uyumlu calisabilmesi icin RAM' lerin 100MHz SDRAM ("Synchronous Dynamic Random Access Memory") olmasi gerekir.

PCI - "Peripheral Component Interface or Interconnect" - Pentium islemcilerin istegine uygun olarak hazirlanmis 64-bit yerel bus soketidir. Maksimum transfer hizi132 MB/sec olmustur. "pisiay" diye okunur.

PCMCIA card - "Personal Computer Memory Card International Association" card - ("PC Card" olarak da bilinir.) - Kredi karti büyüklügünde bir karttir. Dizüstü bilgisayarlarda, kisisel dijital cihazlarda veya kablosuz iletisim cihazlarinda bulunabilen kendine özgü sokete takililar. Ek hafiza, modem ve network karti olabilir. "Type II" ve "Type III" gibi cesitleri vardir. "piemsiey" diye okunur.

PCS - "Personal Communication Services" - FCC ve kablosuz endüstrisinde dijital hücre teknolojisi terimidir. PCS standardinda GSM ("Global System for Mobile Communications"), CDMA ("Code-Division Multiple Access") ve TDMA ("Time Division Multiple Access") bulunmaktadir. PCS telefonlari tamamen dijitaldir ve 1900 MHz frekanstadir. "pisies" diye okunur.

PDF - "Portable Document Format" - Adobe tarafindan gelistirilmis bir dosyalama formatidir. Her platformda okudugu icin hangi programla yazildigi farketmez. The Adobe Acrobat Reader ( Adobe' nin websitesi) ile okunabilir. "pidief" diye okunur.

Plenum - HVAC sistemlerinde havanin geri dönüs bölümüne denir. Plenum, kablo kaplama türü degildir. Kablonun havalandirma alaninda tutulma seklidir. Bazi plenum kablolari PVC-kaplidir.

POSIX - "Portable Operating System Interface for uniX" - Unix sistemlerle bilgisayar uygulamalari arasindaki arayüz standatlarinin bir kismina verilen addir. POSIX uyumlu Unix sistemler kullanicilarin, Unix, Linux ve hatta Windows NT ve cesitleri icin daha kolay program yazmalarini saglar.

POTS - Plain Old Telephone Service - Analog telefon sistemlerinde saglanan hizmetleri ifade eder.

PVC - Genel kablo kaplama malzemesi. "pivisi" diye okunur.

Raised Floor - Bilgisayar odalarinda sikca kullanilan döseme sistemidir. Yer dösemesinin betondan 25-30 cm yüksek yapilarak kablolarin buradan gecmesi saglanir ve havalandirma icin plenum olusturulmus olur.

RCA connector - Yuvarlak, orta ucu cikintili bir konektör cesididir. Genellikle anfilerde kullanilir. Eski stereo müzik aletlerinin hemen hepsinde vardir. Kirmizi olani, sag hoperlör; siyah veya beyaz olani, sol hoperlör; sari olani da kompozit ekran icindir. "arsiey" diye okunur.

RISC - "Reduced Instruction Set Computer" - İlk CISC ("Complex Instruction Set Computer") islemcilerinden gelistirilmis bir cip dizaynidir. RISC cipi, IBM' in '1970' in baslarinda, daha az isletim talimati olsun ki hizi artsin ve ucuz olsun diye ürettigi bir ciptir. Motorolanin PowerPC cipleri, Macintosh' larda kullanilmaktaydi ve RISC dizayniydi. DEC' in Alpha ve Sun' in SPARC modelleri de RISC cipidir. "risk" diye okunur.

RJ-11 - Telefonlarda kullanilan 6 pinli konnektörlerdir. Disisi kablonun üzerinde, erkegi ise duvarda veya telefonun üzerinde olur. Genellikle 4 pine kablo baglansa da sadece kirmizi ve yesil olan ortadaki iki tanesi kullanilir. Diger ikisi ikinci telefon veya telefonun isiklandirilmasi icin kullanilir. Diger ikisi son zamanlarda, bilgisayarinizi telefonla networke baglamak icin kullanilmaya baslanmistir. "RJ" Registered Jack tescilli konektör demektir. Takibeden numara ise (RJ-45, RJ-61X, vs.) FCC tarafindan belirlenen bir standarttir. "arcey" diye okunur.

RJ-45 - RJ-11 (telefon) konektörü gibi fakat 8 pinli daha genis bir konektördür. Hem network, hem de telefon icin kullanilabilir. "arcey" diye okunur.

Riser - Dösemenin yükseltilmesi icin kullanilan ayaklardir. "rayzir" diye okunur.

Router - Bircok bilgisayar sebekesini adreslerini okuyarak birbirine baglamak icin kullanilan bir cihazdir. Data paketi okunur ve gereken adrese postalanir. Bridge - Köprülerden daha fonksiyoneldir. Birbirine benzemeyen farkli sebekeleri kolayca birbirine baglarlar. LAN' lari LAN' lara veya LAN' lari WAN' lara baglayabilirler. "rotir" diye okunur.

RS-232 - Modem veya seri baglanan cevre birimleri ile, bilgisayarinizin haberlesmesi icin kulandigi endüstriyel standart bir giristir. Seri denmesinin sebebi her seferinde bir bit göndermesidir. Bir paralel baglantida (yazici baglantisi gibi), datalar bircok kablodan bit gruplari halinde gönderilir. simdilerde RS-232, yerini USB' ye birakmaktadir. "ares232" diye okunur..

SC - Bir cesit fiber konektör. Bir cift fiberi bir konektör e baglar. Yanyana iki kareye benzer. "essi" diye okunur.

SCSI - "Small Computer System Interface" - Yazici, harddisk veya baska bir bilgisayara baglanmak icin kullanilan yüksek hizli paralel arayüz birimidir."skazi" diye okunur.

SDMI - "Secure Digital Music Initiative - Kayit endüstrisi MP3 korsanligini durdurmaya calismaktadir. Bu yüzden tüm orjinal CD' lere filigran basilmaktadir. SDMI-uyumlu MP3 calarlar (ve diger müzik aletleri) ancak bu filigran kullanimi ile ticari bir nitelik kazanabilirler. Korsan CD' lerde bu filigran olmayacaktir. Daha fazla bilgi icin http://www.sdmi.org/ adresini ziyaret ediniz. "esdiemay" diye okunur.

SDRAM - "Synchronous Dynamic Random Access Memory" - Geleneksel DRAM' dan daha yüksek kristal frekansi - saat hiziyla calisabilen bir DRAM türüdür. "bursting" teknolojisi ile sonraki hafiza adresini önceden bilmesi ile hizlanir. "esdirem" diye okunur.

SDSL - "Symmetric Digital Subscriber Line" - Tek hat servisi olarak da anilir. SDSL, band genisligini "bandwidth" her iki yönde de kullanir. "esdiesel" diye okunur.

Shell - Genellikle Unix' in kullanici arayüzündeki isletim sistemini tarif eder. Kabuk demektir. İsletim sisteminin en disindaki hatti gösterdigi icin bu isim verilmistir. En icteki hatta ise kernel denir. "Shell out", bir Unix terimidir ve Unixteki bir programdan kabuktaki arayüzüne gecisi ifade eder. "sel" diye okunur.

SM - "Single-Mode" - Fiber optik kablo cesididir. Fiber capi 5-10 mikrondur. SM fiber, cok daha uzun mesafelerde kullanilir, fakat capin daha kücük olmasi nedeni ile daha kuvvetli isik kaynagina - transmiter - ihtiyac vardir ki bu da lazer olur. SM, Telco dagitim gibi bircok WAN uygulamasinda kullanilir. capin kücüklügünden ötürü, tekil muharebat saglar. "esem" diye okunur.

SIMM - "Single Inline Memory Module" - üzerine takildigi baski devreyle birlikte, RAM hafiza ciplerine verilen ad. "Single Inline" RAM' lerin anakarta temas ettirildigi yerin tek hat üzerinde olmasindan dolayidir. Daha yüksek band genisligi olan yeni tip hafiza modülüne DIMM ("Dual Inline Memory Module") denir. Yeni sistem bilgisayarlar bunu kullanir. "sim" diye okunur.

Simplex - Datanin tek yönde hareket ettigi medya.

Skins - MP3 calarlarda kullanicinin olusturdugu grafik arayüzlerdir.Quake ve bazi yazilimlar bu tür arayüz tanimlamasina izin verirler.

SmartMedia card - (SSFDC "Solid State Floppy Disk Card") - Takilip cikartilabilen bir cesit Flash RAM hafiza kartidir.dijital kameralarda ve diger tasinabilir bilgisayarlarda veya Diamond Rio MP3 player gibi MP3 calarlarda kullanilir. SmartMedia kartlari 3.3 ve 5 volt olarak 2MB ile 16MB veya daha büyük kapazitelerde üretilmistir.

Socket 7 - Orjinal Intel Pentium sinifi islemcilerin takildigi, ana kartlardaki yuvaya verilen isimdir. Pentium II ve III' lerde, Intel islemcisini plastik bir slota gececek sekilde üretmistir. Fakat AMD ve Cyrix soket kullanmaya devam etmistir.

SOHO - "Small Office/Home Office" - Daha fazla insanin bilgisayarla ileyisiminin ve evlerde yayginlasmasinin sonucu olarak SOHO yani kücük ofis/ev ofisi, bigisayar firmalari icin hedef kitle haline gelmistir.

S/PDIF - "Sony/Philips Digital InterFace" - cogu kayit stüdyolari ve PC ses kartlari icin dijital stereo aktarim sekli olarak yerlesmis bir formattir.

SPAM - Pazarlama, reklam veya sosyal icerikli olarak büyük kitlelere ulastirilmak istenen mesajlarii, kullanicinin istegi disinda kendisine Internet ya da cep telofonu gibi teknolojiler araciligi ile yollanmasidir. (Internet üst Kurulu SPAM Bildirgesi).

Spread spectrum - Sinyali tasimak icin, orjinal sinyalden (baseband) belirgin bir sekilde daha genis band kullanan, bircok RF ayarlama tekniginden her biri. Bu degisimin avantaji, parazite karsi yüksek bagisikliktir. İki cesit teknik kullanilir: Direk yayilma ve frekans ziplamasi. Frekans ziplamasi sistemlerinde bant genisligi degistirilmez, alici ve verici belirlenmis silsilelerle frekanslari degistirirler.

SRAM - "Static Random Access Memory" - Elektrigi kesilinceye kadar üzerindeki bilgiyi muhafaza eden, DRAM gibi tazelemeyen bir RAM cesididir. "esrem" diye okunur.

ST - Fiber konektör cesidi. Her fiberi ayrica sonlandirir. Minik BNC konektöre benzer. "esti" diye okunur.

Stackable - Birbirine baglanabilen hub' lara verilen tanimlamadir. Böylece port sayisi arttirilirken ilave aktarma yapilmalis olur.

SAF - Store-and-forward - Mesajlarin alinip saklandigi, daha sonra sebeke trafiginin azaldigi zamanlarda yerine ulastirildigi iletisim sistemidir. Bu sayede kapali bilgisayara ulastirilmak istenen mesaj kaybolmamis olur. Bir cok e-mail trafigi bu sekilde saglanir.

S-video - "Super Video" - Ses ve görüntü frekanslarinin karistirilarak aktarildigi kompozit ekranlardan daha net görüntü ve ses alinan bir video teknolojisidir. S-video, renk (chrominance) ve parlakligi (luminance) ayri ayri tasir. S-Video calisan kameralar genellikle hem S-Video output caki hem de alilisilmis RCA-tipi audio/video baglantisini destekler.S-Video avantajini kullanabilmeniz icin, TV' nizin S-Video girisi olmasi gerekir..

Switch - Büyük sebekelerde, talep edilen veriyi parcalara ayirarak ve sadece, bilgiyi talep edene göndererek talep etmeyenlerin trafigini azaltan bir cihazdir. HUB verileri herkese esit gönderir, talep eden bu bilgiyi alirken digerleri de bu bilgiyi almadigi halde mesgul olur. "svic" diye okunur.

T-1 - "Digital Transmission Rate 1" - saniyede 1,544 megabit veri tasiyabilen kiralik telefon hattidir. Genellikle sebekeleri birbirine, ISP' lere, web saglayicilarina ve internetteki digerlerine baglanmak icindir.

TDMA - "Time Division Multiple Access" - Kablosuz baglanti teknolojisinde, bant genisligini zaman araliklari ile paylasan "time-division multiplexing" (TDM) dijital kablosuz sistemdir. TDM, radyo frakanslarini belli zaman araliklarina bölerek, daha fazla ziyaretci icin yer acar.TDMA ile, ayni anda daha fazla data aktarimi yapilir. Cep telefonlari - GSM icin kullanilmaktadir. "tidiemay" diye okunur.

TDR - "Time Domain Reflectometer" - üeretilen sinyalin geri dönüsünü ölcerek, kablo uzunlugunu tesbit eden bir cihazdir. "tidiar" diye okunur.

Token Ring Network - Dijital izlerin birbirine aktarilmasi ile seri baglantili bir yerel bilgisayar ag seklidir. Bu zincirin bir parcasi olmayan bilgisayar, data gönderemez. Saniyede 4 megabite kadar data aktarilabilir.

Tone Generator and Inductive Amplifier - 2 kHzlik bir ses dalgasi verilmis kabloyu takip etmek icin, kablodan 2-10 cm uzaklikta endüktiv bir alici kullanilir. Bu sayede kablo test edilirken kesilmez.

TWAIN - "Technology (veya Toolkit) Without An Interesting Name" - Scanner - tarayici, fax, grafik ve yazi okuyucu - OCR yazilimlari icin kullanilan arayüz standardidir. Anlami: "ismi lazim degil" veya " filan teknoloji" olabilir. Görüntünün, görüntüyü isleyen yazilima aracisiz iletilmesine imkan verir. Bu sayede tarayicilar cok basit ve ucuz olmustur. "tveyn" diye okunur.

Twin-Ax - Twinaxial cable - Koaksiyel kabloya benzer, fakat ortada tek degil iki kablo bulunur.

UART - "Universal Asynchronous Receiver/Transmitter" - Seri portlarda kullanilan seri verileri paralel portlarda kullanilan hale cevirmek icin üretilmis bir ciptir. Bilgisayar/Modem iliskisindeki darbogazdir. Yeni bilgisayarlar 16-bit buffer' li 16550 UART cipini kullanirlar. Bu sayede günümüzün hizli modemlerine ayak uydurabilirler. "yuart" diye okunur.

Ultra ATA - (ATA-4, Ultra DMA, ATA-33, DMA-33) ATA/EIDE disk kontrolü standatdinin en son sistemidir. EIDE, veya "Enhance Integrated Electronics Interface" teknolojisi, harddisk icin gereken elektronigin kendisi üzerine monte edilmesi ile imal edilmisti. "ATA" veya "Advanced Technology Attachment" IDE ile es anlamlidir. Ultra ATA, ATA-2' nin üc kati veri aktarimi yapar. (saniyede 33.3 megabite kadar). "DMA" yani "Direct Memory Access" isteyenin harddisk ile direk konusmasini saglayarak islemciye - CPU' ya bos zaman kazandirir.

UltraSCSI - "Ultra Small Computer System Interface" - SCSI cevre birimlerini bilgisayara baglamak icin kullanilir. (Harddiskler, seyyar sürücüler ve yazicilar gibi...) UltraSCSI' nin yeni versiyonu olan SCSI-2, 8 bit baglantilarda 20MB, 16 bit baglantilarda 40MB veri transferine kadar ulasabilmektedir.

Upstream - Son kullanicidan ISP' ye baglanti yönünü tarif etmek icin kullanilir. Genellikle ADSL metodlarinda görülür.

USB - Universal Serial Bus - Daha cok PC' lerin seri iletisimi icin ortaya cikmis bir standarttir. 12Mbs hiziyla ve 127 adet cihazi zincirleme baglantiyla baglamasi ile bir üstünlük getirmistir. Bu baglantidan voltaj alinabildigi icin ayrica cihazlara adaptör takilmasi geregi ortadan kaldirilmasi amaclanmistir. Bir kac USB aletini ayni cihaza baglamak isterseniz, USB Hub' i kullanmalisiniz. USB' den baglanan cihazlar, bilgisayar kapatilmadan takilip cikartilabilirler. "yuesbi" diye okunur.

UUCP - "Unix-to-Unix Copy" - Unix makinelerde bilginin seri baglantilarla aktarimini saglayan bir dizi yazilim ve protokollerin genel adi. 70 li yillarin sonunda Bell laboratuvarlarinda, programlarin, verilerin ve e-mail' lerin standart telefon hatlarindan aktarimi icin imal edilmistir. "yuyusipi" diye okunur.

V.90 - 56 Kbps analog modemlerde, üzerinde anlasilan son standarttir. Rockwell' in K56Flex ve 3COM' un X2 standartlari, hala kabul görmektedir. V90 standardi; kablo modem, DSL ve diger yüksek band genisligi kullanan sistemlerin yayginlasmasi ile baska bir standart icat edilmediginden, son analog standart olacak gibi görünüyor.

WAP - "Wireless Access Protocol" - Kablosuz iletisim protokolü. Cep telefonlari, radyo cihazlari, kablosuz modemler ve diger internete baglanti yapan cihazlar icin teknolojik standart getirmek amacini tasir. Daha fazla bilgi icin WAP Forum a bakin..

Wavetable synthesis - Gercek enstrumanlarin ses örneklerinden olusmus bir diziyi kullanan ses teknolojisidir. Mesela, bir MIDI dosyasi belli bir enstrumanin belli bir notasini istediginde bilgisayar, ses tablosunda bu notayi bulur. Ses Tablosu sentezi, FM sentezindan dah iyi netice verir. O bir öncüdür.

Wiremap tester - Kisa devre, acik devre, ters baglanti veya capraz baglanti gibi kablo hatalarini tesbit eder. cok karisik dijital aletler olabilecegi gibi basit analog cihazlar da olabilirler.

XGA - "Extended Graphics Array" - IBM tarafindan 1990 yilinda gelistirilen, yüksek cözünürlükte görüntü standardidir. 640X480 cözünürlükte 65,536 rengi, 1,024X768 cözünürlükte 256 rengi gösterir. XGA-2, daha yüksek cözünürlük ve daha cok rengi verir.

XJACK - Bazi diz üstü bilgisayarlardaki kart modemlerin telefon baglantisi icin kullanilan bir konektördür. Kart modemlerde RJ-11 kalin oldugu icin kullanilamaz. Yatay bir caktir. "ikscek" diye okunur.

XML - "Extensible Markup Language" - HTML gibi bir WEB isaret dilinin nisbeten daha yenisidir. Sadece nasil gösterecegini söylemekle kalmaz, muhteviyatin ne idügünü de bildirir. Mesela, bir ürünün resmini gösterirken, alttan fiyatinida yazar ve tarama sirasinda bu ürünün en ucuz nerede oldugu da taranabilir. Ek bilgi saglamada avantaj saglar.Daha fazla bilgi icin WC3' ün page on XMLsayfasini ziyaret edin.. "iksemel" diye okunur.

Yagi antenna - Paralel anten elemanlarindan mütesekkil bir yönlendirici antendir. Gelen sinyalleri alir ve bir cihaza yansitir. (Aktarim hattina bagli elektriksel bir cihaz).

ZIF Socket - "Zero Insertion Force Socket" - cogu anakartta bulunan islemcinin takildigi bir soket cesididir. İslemciyi takarken kuvvet kullanilarak, ignelerinin egilmesine meydan vermemek icin yapilmistir. Yan tarafinda bir kol vardir. Bu kolu kaldirarak, islemciyi kolayca yerlestirir, sonra kolu indirerek, hem islemciyi sabitlestirmis, hem de ignelerin tam temasini saglamis olursunuz.

ALINTIDIR.



Cevapla