Birçok kullanıcı (ben de dahil) hızasırtma yapmam gerek yok diyerek bilgisayar satın alıyorlar.
Forumlara dalınca da, aslında hızasırtmanın çok kolay birsey oldugunu ve ufak tefek hızasırtmaların sistemin güvenligine
tehdit olusturmadıgını görüyorlar.

Bazı kullanıcılar da hızasırtma yapmaya çalısıyor ancak ufak tefek datayları kaçırdıklarından istediklerine ulasamıyorlar.
Ben de yeni baslayan arkadaslara ögrendiklerimi anlatmak için biraz detaylı bir anlatım hazırladım.
Basit ve kolay anlasılır olmasına çalıstım. Umarım yararlı olur.

Yazıyı okumaya baslamadan su çok iyi bilinmelidir ki hızasırma basit olsa da mutlak sonuç alacaksınız diye birsey yoktur ve risklidir.
Sonuç olarak normal ayarlardan ayrılıyor olmanız bile risk aldıgınızı gösterir. Sorumluluk elbette kullanıcınındır.
Hızasırma performans yanında özellikle islemci ve diger bilesenlerin sıcaklıklarının artmasına yol açar.
Bu nedenle sogutmanız hakkında iyilestirmeler yapmanız da gerekmektedir.
Ancak yine de Intel’in standart sogutucusu ile de basit düzeyde hızasırtma yapmanız mümkündür.


İslemci’lerde Hızasırtma;

Genelde kullanıcılar hızasırtma uygulamasına buradan baslar. Biz de öncelikle buradan anlatalım.
Standart olarak kullandıgım Q6600 G0 Revizyon islemciyi ve Gigabyte P35C-DS3R (Rev1.1) anakartı baz alacagım.
Benzer uygulamaları sahip oldugunuz islemci ve anakart için de kontrol ediniz.

İlk olarak islemcinizin mevcut durumu hakkında bilgi almak ve ne durumdayız onu bilmek çok yararlı olacaktır.
Eger montajdan yahut farklı sebeplerden kaynaklanan ısınma problemlerimiz varsa bunu önceden tespit etmek yerinde olacaktır.

İslemci için izleme yapabileceginiz ve kolayca bulabileceginiz CPU-Z adlı bu program, islemci revizyonunuz,modeli,çalısma frekansı, islemci çarpanı gibi degerleri izlemenize yardımcı olur.
Sıcaklıkları ise TAT veya CoreTemp gibi yazılımlar ile ölçebilirsiniz. Bu programlar yardımıyla çekirdek sıcaklıklarını ayrı ayrı izleyebilirsiniz.

Örnegin standart sogutma Q6600’da Sıcaklıklar Task Manager-Performance menüsünde CPU %0 dolaylarında dururken (bosta - idle) 40 derece civarında olmalıdır.

simdi ufak ufak Bios Ekranımıza geçelim.

Ana menü resimde gördügümüz gibi.



Bu ekranda hızasırtma yaparken kontrol edeceginiz, degisiklikler yapacagınız menüler mevcut.
Genel olarak Advanced Bios Features – PC Healt – MB Intelligent Tweaker(M.I.T.) bölümleriyle isimiz olacak.


Advanced Bios Features ;



Bu bölümde hızasırtmada dikkat edecegimiz iki fonksiyonu belirtelim.
CPU Enhanced Halt (C1E) ve CPU EIST Function “Disabled” olacak.
Bu özellikler hızasırmanın dogasına aykırı diyebiliriz.
İhtiyaç duymadıgınız uygulamalarda İslemcinin sürekli olarak yüksek frekansta çalıstırılması, sıcaklık artısına neden oluyor.
Aslında önemli olmasa da daha nazik, enerji tasarruflu çalısma imkanı saglıyor...Yazısma,internet vb güç gerektirmeyen uygulamalarda islemci
kendini yormuyor. Çarpanı düsürülerek frekansın düsürülmesi saglanıyor. Oyun vb. uygulamalarda ise otomatik olarak standart halini alıyor.
Hızasırtma yaparken bizim asıl yapmak istedigimiz islemciyi üst seviyelere çıkarmak oldugundan, bu opsiyonları disable yapıyoruz.


Asagıda gördügümüz menü ise PC Healt Menüsü;



Bu menüde bilgisayarımızın sıcaklık ve fan devri ile ilgili bilgiler ve ayarlar mevcut.
OC esnasında sıcaklıklar artacagından Fan devrinin maksimum olmasını istiyoruz.
Kontrol modunu disable yapacagız ki fan sürekli son devrinde dönsün.
Ses artısı kaçınılmaz ancak alabileceginiz daha sessiz ve yüksek hava akısı saglayacak fan modelleri mevcut.

Gelelim asıl OC islemlerini yapacagımız menüye;
(M.I.T.) MB Intelligent Tweaker ;



Bu bölümde islemci frekansı , Ram’lerimizin durumu, voltajlar gibi çok önemli detaylar mevcut.

Sırayla söz edersek ;

Robust Graphic Booster : Grafik kartının ve hafızasının performansının artırılmasına yardımcı olur. Default hali Auto’dur. Öyle kalsın.

CPU Clock Ratio : İslemci çarpanımız. Bu çarpan ile FSB frekansımızı çarptıgımızda islemci hızımızı buluruz.
Örnegin FSB 1066 destekli Q6600 islemcimizin 266 (FSB) x 9 (çarpan degeri) = 2400 MHZ oldugunu görürüz.
İslemcilerin FSB destegi önemlidir. Yüksek FSB yüksek hız demektir. Yeni nesil islemciler FSB 1333 desteklidir.
Bu durumda 333 x Çarpan degeri seklinde hesaplanırlar.

CPU Host Clock Control: Normalde disabled haldedir. Hızasırtma için FSB fekansımızı degistirecegiz.
Bu durumda burayı Enabled yaparak kontrolü elimize alacagız.

CPU Host Frequency : Kontrolü elimize aldıgımızda FSB frekansını degistirecegimiz bölüm burasıdır.
800 MHz FSB CPU için , bu deger 200 MHz.
1066 MHz FSB CPU için , bu deger 266 MHz.
1333 MHz FSB CPU için , bu deger 333 MHz.
Standart degerler yukarıdaki gibidir.

PCI Express Frequency : Bu bölüm PCI Express frekansınının ayarlandıgı bölümdür. Standart (hızasırtmasız) halde Auto (100MHZ) olmalıdır.
Hızasırtma yaparken Auto degerini manuel olarak 100 MHZ yapmalısınız.

C.I.A.2 (CPU Intelligent Accelator 2 ) : CPU frekansını otomatik olarak % mertebesinde arttırarak performans artısı saglar. Default hali Disabled olmalı ve öyle kalsın.
Sonuçta biz manuel ve kalıcı(istedigimiz kadar) olarak bunu yapacagız.

Cruise Increases CPU frequency by 5% or 7% depending on CPU loading.
Sports Increases CPU frequency by 7% or 9% depending on CPU loading.
Racing Increases CPU frequency by 9% or 11% depending on CPU loading.
Turbo Increases CPU frequency by 15% or 17% depending on CPU loading.
Full Thrust Increases CPU frequency by 17% or 19% depending on CPU loading.

System Memory Multiplier : Ram çarpanınızı ayarlayabileceginiz bölümdür. Buradan Ram’lerinizin destekledigi oranda degisiklik yaparak
hızasırtma yapabiliriz. Örnegin 800 MHZ bir DDR2 düsünürsek; FSB 266 ise Ram çarpanımız 3 olacaktır.
Standart halde Auto olarak durur.

Memory Frequency : Ram çarpanı ve FSB frekansı’nın çarpımı sonucu ortaya çıkar. Size bellek frekansınızın durumunu gösterir.
Yukarıda verdigim örnek gibi FSB 266 ve Ram çarpanı 3 olursa 800 MHZ’I elde ederiz. Burada da 800 MHZ görünecektir.
Resimde henüz Ram’lerimizle ilgili ayarları yapabilecegimiz bölümü göremiyorsunuz. Bu bölüm gizlenmis.
Ana menüye dönüp Ctrl+F1 tuslarına aynı anda bastıgınızda ve tekrar M.I.T. bölümüne girdigimizde Ram ayar bölümü aktif edilmis olacak.
O menüyü daha sonra inceleyecegiz.

High Speed DRAM DLL Settings : Burada gördügünüz ayarlar zamanlama ayarlarıdır. Ramlerinizin özelliklerine göre otomatik olarak belirlenmistir.
Siz Auto seçenegini kaldırıp Manuel yaptıgınızda bu ayarlarla oynama sansınız olacaktır.
Yan tarafta default hallerini de göreceksiniz.

System Voltage Control : Parçalarınıza ait Voltaj ayarları buradan yapılıyor. Sırasıyla yazarsak;
DDR2 /DDR3 OverVoltage Control : Ram Voltaj ayarı
PCI-E OverVoltage Control : Ekran kartı voltaj ayarı
FSB OverVoltage Control : FSB Voltaj ayarı
(G)MCH OverVoltage Control : Kuzey Köprüsü Voltaj ayarı
CPU Voltage Control : İslemci Voltaj ayarı
Normal CPU Vcore : İslemcinin standart voltajını gösterir

Arkadaslar ;

Yukarıdaki detayları iyice okuduktan sonra sıra geldi islemcimize HIZAsIRTMA yapmaya ;
Öncelikle Advanced Bios Features ve PC Healt menülerinden yukarıda belirttigim ayarları yapıyoruz.
Bunlar kısaca , EIST ve C1E disabled ; Smart Fan Control Disabled.
Sonra M.I.T. menümüze girip standart tutacagımız ayarları yapıyoruz.
Bunlar ise ; Robust Auto , PCI Exp 100 MHZ, CIA2 Disabled idi.

Bunlardan sonra sırada basitçe yapacagımız arttırımları yapalım ve biraz cesaret kazanalım.

Q6600 islemcimiz 266 FSB ve 9 islemci çarpanı ile 2400 MHZ’de çalısıyordu. Ram çarpanı Auto’daydı.
Basta da belirttigim gibi öncelikle islemcimiz için hızasırtma yapacagımız için Ram’leri sadece gerekli olan kadarıyla uyduracagız.

CPU Host Clock Control seçenegini Enabled yapalım.
CPU Host Frequency seçenegi aktive olacak.
Buraya enter diyerek girdigimizde 266 gördügümüz degeri 300 olarak girelim ve enter diyelim.
(Klavyenizde size göre sagdaki rakamları kullanmak için NumLock açık olacak )
Çarpanımız 9X olarak sabit kalsın.

Bu durumda islemcimizi 300 x 9 = 2,7 GHZ’e ulasak sekilde ayarlamıs olduk.
Ramlerimize gelince FSB’yi degistirdigimiz için Auto’da bırakmayacagız.
800 MHZ’lik Ram’lere sahipsek 300 x 2,5 Ram Çarpanı ile = 750 MHZ’e getirelim. Maksadımız islemciye yogunlasmak unutmayın.
Basit bir hızasırtma denemesi oldugundan ekstra voltaj vermeye gerek duymadık. Bu nedenle voltaj menüsüne hiç dokunmuyoruz.
Ayrıca Ram zamanlamaları da yan tarafındaki standart halleri neyse o sekilde dursun.

simdi Ana menüye dönüp “Save&Exit Setup” diyerek çıkıyoruz. İlk kez yapacagınız için korkabilirsiniz diye belirtmekte fayda var.
Biostan bu tip ayarları degistirince bilgisayar kapanıp 1-2 sn sonra çalısır.
Bu nedenle “ Neler oluyor?Eyvah niye sustu bu alet?” gibi panige kapılmayasınız.

simdi açılıs menüsünde 300 x 9 = 2,7 GHZ’i göreceksiniz. Sisteminiz açılacak ve önce sıcaklıkları ölçmek için CoreTemp’i çalıstıracaksınız.
Göreceginiz sıcaklıklar daha önceki ölçtügünüz degerlerden çok da farklı olmamalı. Çünkü henüz bir sey yapmıs sayılmazsınız.
Sıcaklıkları kontrol ettiniz ve sırada Orthos ile sisteminizin yük altında ne durumda oldugunu gözlemleyeceksiniz.
Orthos kullanımı çok basit olan bir program.



Resimde gördügünüz gibi bir menüsü var. Menüde CPU kısmında islemciniz kaç çekirdekli ise o kadar numara var.

Siz her bir çekirdek için Orthos’u kopyalayıp açacaksınız. Ben 4 adet Orthos açıyorum Q6600 için. Her bir islemciye ayrı ayrı yük bindirmek için CPU kısmına 0-1-2-3 giriyorum. Böylece her bir Orthos çekirdeklere ayrı ayrı yük veriyor. Test biçiminiz “Small FFTs – stress CPU” olacak. Priority degeri 1’de kalsın.
Bu testi sıcaklıkları kontrol ederek yaklasık 30 dk yapacaksınız. Sıcaklıklarınız için kısaca sunu yazabiliriz.

Eger stok fanla çalısıyorsanız sıcaklıklarınız 60°C ’nin üzerine çıkabilir. Sizin için CoreTemp sınırı 65° olsun.
İslemci için aslında daha yüksek olan bu sınır, siz isi iyice kaptıktan sonra geçerli olsun ki emniyetli çalısabilesiniz.
30 dk sonunda eger 60°C ’nin altında iseniz devam edebiliriz.

simdi tekrar bilgisayarı restart edelim ve bios menüsüne dönelim.

Bu kez FSB frekansımızı 300 degil 333’e getirelim. “Bu kadar yüksek artıs olur mu?” diyebilirsiniz ancak islemciniz için sıkıntı olma riski çok düsük.
Ama eger cesaret edemiyorsanız iki kademede bu islemi yapabilirsiniz. Biz öyle yapalım;

FSB’yi 315’e getirelim. İslemci çarpanımız 9X’de kalsın. Bu durumda islemcimizi 2835 MHZ’e getirmis olacagız.
Ram’lerimizin çarpanı az önce 2,5 idi. FSB 315 olunca 800 MHZ’i asmadıgı için sorun yok. Çarpan aynı kalsın.
Voltajlar ile de oynamaya gerek yok. simdi yine Save&Exit Setup diyecegiz...


Yukarıdaki gibi Coretemp ile sıcaklıkları kontrol ederek stabiliteyi ölçmek için çekirdek adedi kadar Orthos ile test yapacagız.
Bu kez 15 dk yeterli. Çünkü fazla bir artıs yapmadık ve ilk acemiligi üzerimizden attık. Sıcaklıkları takip ediyoruz. 60° C ‘ı geçmiyor ise
Yola devam.

simdi de FSB 333 ‘ü deneyecegiz. Aynı sekilde ayarlamalarımızı yapıyoruz. İslemcimiz 333 x 9 = 3000 MHZ oldu!
Ancak bu kez Ram çarpanımızı 2,4’e alıyoruz. Çünkü 333 x 2,4 = 800 MHZ ediyor. Ramler’e henüz yüklenmiyoruz.
Ek voltaj da vermedik. Basit ayarlamalarla 2,4 GHZ’den 3,0 GHZ’e çıkmıs bulunuyoruz.

Burada bir parantez açalım ve FSB frekansının anakart için durumunu inceleyelim. Kullanıdıgım anakart 1333 FSB destegi sunuyor.
Yani 333 MHZ FSB degerine çıktıgımızda aslında sadece islemcimi zorlamıs oluyorum. Çünkü islemcim 1066 FSB destekli.
Anakartım standart halde iken 1066 FSB ile hiç zorlanmamıs oluyor.

Yeniden Test asamalarımıza geçiyoruz. Sıcaklıkları takip ediyoruz. Tahminen Q6600 gibi bir islemcide 3,0 GHZ’de stok sogutucu sıkıntı çıkarmaz.
Ancak daha üst mertebeler için sogutucunuzu degistirmeniz siddetle önerilir.

Sıra yeni sogutucumuz ile stok sogutucumuz arasındaki farkı belirlemek için,
FSB 300 ve FSB 333’ü yeni sogutucumuzla aynı sıcaklık sartlarında yapacagımız denemelerde.
Amaç belli...Yeni sogutucumuz bize ne kadar yardımcı olacak!

Ben örnek olarak asagıdaki gibi bir tablo yapmıstım. Gördügünüz gibi bu tabloda herbir CPU frekansında çekirdeklerin sıcaklık durumları, fan devirleri mevcut.
Bu sekilde aldıgımız Sogutucuyu da standart fana göre test etmis ve tablolamıs oluyoruz.



simdi hızasırtmadaki riskli kısıma geldi.
simdiye kadar Voltaj arttırımına ihtiyaç duymamıstık. Gözünüzü korkutmasın.

Basit hız artıslarıyla devam edecegiz.
Öncelikle mevcut Vcore Voltajımıza bakalım. Bendeki islemci Voltaj menüsünde Vcore olarak 1,3 V gösteriyor. Bu deger Normal deger.
FSB ‘yi arttıracagız ama, arttırırken dikkat edecegimiz nokta hangi parçaların etkilenecegi.

Örnek olarak CPU çarpanını 9X’te sabit tutup FSB’yi 350’ye aldıgımızda Anakartımızı 1400 FSB’ye zorlamıs olacagız. İslemcimiz ise 3,15 GHZ oalcak.
Ram çarpanımızı 2’ye alacagız ve 700 MHZ’de çalısmasını saglamıs olacagız.

Veya bir baska örnek olarak CPU çarpanını 8X’e düsürüp FSB’yi 400’e aldıgımızda Anakartımızı 1600 FSB’ye zorlamıs olacagız. İslemcimiz ise 3,2 GHZ oalcak.
Ram çarpanımızı 2’ye alacagız ve 800 MHZ’de çalısmasını saglamıs olacagız.

Bu durumlarda gördügümüz gibi daha önce anakarta herhangi bir yük bindirmezken, artık anakartın da FSB desteginin üzerine çıktıgını görüyoruz.

Öncelikle 350 FSB ile baslayalım. İslemci voltajını manuel olarak 1,35 V yapalım. Baska bir bilesene voltaj vermeye gerek yok.
Ardından Orthos testimizi yapalım yine. Sıcaklıkları takip ediyoruz. 15 dk. Orthos ile sıkıntı yasamıyor ve sıcaklıkların 60°C’nin altında oldugunu görüyorsak devam ediyoruz.
Normal sartlarda bu frekansta 60°C’ye yaklasmıs olmamamız lazım. 50-55°C arası degerler görmeliyiz Q6600’de.

Buraya kadar bir sıkıntımız yoksa sırada 3,2 GHZ var. Ve artık yapacaklarınızı biliyorsunuz. Umarım yardımcı olabilmisimdir.
İsinin ehli arkadaslar var forumda. Soracagınız her tür soru için yardımcı olacaklardır.
Ögrendiklerimi aktarmaya devam edecegim.

Not : Anakart ve islemci olarak kendi imzamdakiler kullanılmıs olsa da bütün islemci ve anakartların bu islevi içerdigi ve benzerlik gösterdigini söylemeliyim.
Kendi bilgisayarınız farklı konfigürasyonda olsa da benzer uygulamaları rahatça yapabileceginizi düsünüyorum.
Elbette ki sorumluluk bu ise karar veren sizlerindir. Kolay gelsin.

ALINTI