Pascal Operatorleri

Programlama dilleri konusunda bilgi paylaşım alanıdır.
Cevapla
Kullanıcı avatarı
trwe
Terabyte2
Terabyte2
Mesajlar: 4432
Kayıt: 25 Eyl 2013, 13:38
cinsiyet: Erkek
Konum: Düzce/Akçakoca

Pascal Operatorleri

Mesaj gönderen trwe » 16 Kas 2013, 21:42

Pascal Operatorleri
-----------------------------------------------------------------------------

Aritmetik operatörler dört işlem için kullandığımız +, -, / ve * ’dan oluşmaktadırlar. Sıksık kullandığımız bu operatörlerin yanında iki sayının bölümünden kalanı veren MOD, iki tamsayının bölümünün sonucunda tamsayı üreten DIV programlarımızda sık kullandığımız aritmetik operatörlerdir. Tam ve gerçel sayıların aritmetik işlemleri için kullanılan operatörlere ilişkin liste aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Operatörİşlem Operand Tipi Sonucun Tipi

+Toplama real, integer real, integer
- Çıkarmareal, integerreal, integer
*Çarpma real, integer real, integer
/ BölmeReal, integerReal
Div Tamsayı Bölmeintegerİnteger
Mod Kalan Bulmaintegerİnteger

Div Operatörü
İki tamsayının bölümünün tamsayı kısmını verir.
123/4=30.75
123 div 4=30
Mod Operatörü
Tamsayı tipindeki operandların bölümünü yapar ve sonucun kalan kısmını bir tamsayı değer olarak üretir.
123/4=30.75
123 mod 4 =3

/’ operatörü operand olarak kullanılan değerlerin tipi yâda bölümün sonuç değeri ne olursa olsun real tipte sonuç üretir. Bu nedenle bir bölümün sonucunun bir tamsayı değişkene direkt olarak aktarılması söz konusu değildir.
2/1=1.0000000E+00
Bir bölüm işleminin tamsayı değişkene aktarılabilmesi için real değerleri integere dönüştüren fonksiyonlardan yararlanılabilir.
Trunc(2.123/1)=2 sonucu integer olarak elde edilir.
Aritmetiksel işlemlerde kullanılan operandların biri real diğeri integer ise sonuç real olacaktır.
1+2.0=3.0000000E+00
Pascalda üs almak için bir operatör yoktur. Ancak “Exp” ve “Ln” fonksiyonları yardımıyla üs alma işlemleri yapılabilmektedir.
Örneğin bir a sayısının b. üssünü bulmak için;
Exp(b*Ln(a)) yazılır.
Örnek; Exp(2*ln(2))=4
Exp(3*ln(2))=8

İlişkisel Operatörler

Diğer programlama dillerinde de olduğu üzere, Pascal programlama dilinde iki veya daha fazla operand arasındaki ilişkilerin araştırılmasını yapan ilişkisel operatörler, toplu olarak aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Operatörler Anlamı
= Eşit
<> Eşit Değil
>= Büyük eşit
< Küçük
> Büyük
<= Küçük eşit
Karşılaştırmalardan elde edilen sonuç daima Boolean tipte olacaktır. Yapılan karşılaştırmanın sonucu doğru ise true, yalnış ise false değeri elde edilir.

Mantıksal Operatörler

Aşağıdaki tablolarda görüldüğü gibi 4 adet mantıksal operatör vardır. Bunlar;
AND : İki operand doğru ise sonuç doğru,
OR : İki operand dan en az biri doğru ise sonuç doğru,
XOR : İki operandın sadece birinin doğru olması hali için sonuç doğru,
NOT : Operand yanlış ise sonuç doğru şeklinde sıralanıp tanımlanabilir. Aşağıdaki tablolarda A ve B nin Doğru (T) ve/veya Yanlış (F) oluşlarına göre işlem sonucu görülmektedir.
Mantıksal operatörlerin operandları bir ilişkisel operasyon veya sadece bir boolean olabilir. Bir tek koşul cümlesi içinde birden fazla ilişkisel operatör var ise bunlar mantıksal operatörler ile birleştirilmeli ve her bir ilişkisel operasyon ifadesi parantez içinde yazılmalıdır.
AND
X1
X2
SONUÇ
0
0
0
0
1
1
1
0
1
1
1
1

OR
X1
X2
SONUÇ
0
0
0
0
1
0
1
0
0
1
1
1

XOR
X1
X2
SONUÇ
0
0
0
0
1
1
1
0
1
1
1
0

NOT
X1
SONUÇ
0
1
1
0

1‘ler Doğruyu 0’lar Yanlışı temsil etmektedir. Bu tüm yapılarda (ve tüm dillerde ) aynıdır.
İşlevsel Operatörler
Programcı tarafından FUNCTION bildiri deyimiyle özel amaçlar için tanımlanan fonksiyonlarla, Turbo Pascalda tanımlı olan standart fonksiyonlar işlevsel fonksiyonlar olarak adlandırılır. Bunlardan sadece bir kaçı aşağıda örnek olarak verilmiştir. İşlevsel operatörler Pascal Arşivi Bölümü altında daha ayrıntılı olarak işlenecektir.
Örnekler: SQRT(4)=2.0000000E+00 (Verilen bir sayının Karekökünün alınması)
SQR(4)=16 (Verilen bir sayının Karesinin alınması)
Sin(60*Pi/180)=8.660E-01 (Bir sayının sinüsünün hesaplanması)

Matematiksel Formüller

Normal olarak elle yazılan formüllerin bir bilgisayar programına yazımı için belirli bazı kurallar vardır. Matematiksel ifadelerin bilgisayarın anlayacağı şekilde yazımı sırasında dikkat edilecek önemli bir nokta, matematik operatörleri arasındaki işlem önceliğine dikkat edilmesidir.

Aşağıda verilen cebirsel ifadelerin Pascal programlama dilinde yazımlarını inceleyiniz.

Örnek 1. Cebirsel İfade Pascal karşılığı
) 2 ( / . 2 x Z Z . = z:=2*sqrt(z)/(2-x)
Yukarıdaki örnekte işlem sırası;
1. Z’nin karekökü alınır
2. 1 nolu işlem 2 sabiti ile çarpılır
3. (2-x) değeri hesaplanır
4. 2 nolu işten elde edilen sonuç 3 nolu işlemin sonucuna bölünür.
Örnek 2. Cebirsel İfade Pascal karşılığı
a c
q
x
.
= x:=q/(c-a)
Örnek 3. Cebirsel İfade Pascal karşılığı
.=B
2
-4.A.C DELTA:=SQR(B)-4*B*C
Aşağıda verilen matematiksel eşitlikleri Pascal programlama dili kurallarına göre yazınız.
Karşılaştırma Oparatörleri
<‘Küçüktür
<=‘Küçük Eşittir
>‘Büyüktür
>=‘Büyük Eşittir
=‘Eşittir
<>‘Eşit Değildir

Mantıksal Operatörler
AND Operatörü
OR Operatörü
XOR Operatörü
NOT Operatörü

Aritmetik İfadeler
Programlama sırasında bazı matematiksel işlemler gerekecektir. Aşağıda aritmetik operatörler ve hangi işleme karşılık geldikleri listelenmiştir.
+ " Toplama
- " Çıkarma
* " Çarpma
/ " Bölme
^ " Üs (kuvvet) alma
Aksi belirtilmedikçe, matematiksel işlemlerde önce kuvvet alma işlemi yapılır. Daha sonraki öncelik çarpma ve bölmeye aittir. En son işlem yapılan aritmetik operatörler ise toplama ve çıkarmadır. Aynı önceliğe sahip matematiksel işlemler söz konusu olduğunda önce soldaki işlem gerçekleştirilir. Eğer matematiksel işlem parantez içeriyorsa, önce parantezlerin içindeki kısımlar çözümlenir.
Eğer işlemlerimizin karışmasını istemiyorsak, yazdığımız matematiksel formüllerimizde parantez kullanırız.
((19 – 3) / (3 – 1) ^ 2) * 6 = 24
(48 + 1) / (14 / 2) * 3 = 21
64 - (4 + 4) ^ 2 – 1 = -1
Şunu bir kez daha belirtmek gerekir ki, parantez içindeki ifadelerde, önce en içteki paranteze ait işlem gerçekleştirilir.
Buraya kadar sözüne ettiğimiz 5 aritmetik operatörden başka QuickBASIC diline özgü bir operatör daha vardır. “ \ ” işareti kalansız bölmeyi (tamsayı bölmesini) sağlar. Örneğin, “7 \ 2” işleminin sonucu 3,5 değil 3 olacaktır.
Programlama dillerinde bilgileri işlemek için kullanılan en yararlı araçlardan biride koşullu bir ifadedir. Koşullu ifade bir özellik, değişken veya veride bulunan değere göre işlem yapmamızı sağlar.
If...Then Karar Yapısı
Bir If...Then karar yapısı programdaki bir koşulu denetlememizi ve çıkan sonuca göre hareket etmemizi sağlar. En basit biçimiyle “If Koşul Then Bildiri”gibi kullanılabilir.
Select Case Karar Yapısı
Döngüler belirli işlemleri belirli sayıda veya herhangi bir şart sağlanana kadar tekrarlamak amacı ile kullanılırlar.

Herkese İyi Günler
TRWE_2012
Düzce_Akçakoca
:oops: :oops: :) :)
TRWE_2016
FEDAKARLIK OLMADAN ZAFER OLMAZ....!



Cevapla