Hindistan’da eski nisanlısını öldürmekle suçlanan bir genç kadın, beyin tarama yöntemiyle beyin dalgaları incelendikten sonra cinayetten suçlu bulundu.
Böylece dünyada ilk kez bir sanık, sadece beyin tarama cihazındaki verilerine bakılarak hüküm giymis oldu. ABD ve İsrail’de benzer çalısmalar sürüyor. İnsan hakları örgütleri ise bu yönteme karsı çıkıyor.
ADLİ tıp enstrümanlarına bir yenisi eklendi; beyin tarama cihazı. Hindistan, beyin tarama cihazıyla beyin dalgalarının profilini çıkardıgı bir sanıgı, cinayetten suçlu bulan ilk ülke oldu. ABD ve İsrail’de benzer çalısmalar sürerken Hintlilerin makinalı katil teshisi elestirilere yol açtı. Ancak Hintlilerin gelistirdigi sistemi yakından inceleyen bir İngiliz uzman, yöntemin ’güvenilir’ oldugu iddiasında.
Master ögrencisi olan 24 yasındaki Aditi Sharma, yeni erkek arkadasıyla eski nisanlısı Udit Bharati’yi, arsenikli yiyecek vererek öldürmekle suçlanıyordu. Sharma iddiaları kabul etmiyordu. Genç kadına polis sorgulaması yerine kısa adı BEOS olan beyin tarama cihazıyla ifade vermeye gönüllü olup olmadıgı soruldu. Aditi Sharma, beyin tarama testinden geçmeyi kabul etti.
Anılar ele verdi
BEOS’nin açılımını ’beyin elektriksel dalgalanma grafigi’ olarak çevirmek mümkün. Adli tıp uzmanlarının bir süredir hafızayı desifre etmek için gelistirdigi bir yöntem aslında bu. Yazılım, hatıralar anımsandıgında beynin bazı bölgelerindeki elektriksel dalga aktivitesinin arttıgını belirliyor. Fikir babası Amerikalı bilim adamları. Hintli uzmanlar, bunu genel bilgilerle, kisiye özel anıları ayrıstıracak sekilde gelistirmeyi basardı.
İste Aditi Sharma, bu yöntemin kendisi üzerinde denenmesine izin verdi. Basına 32 elektrot yerlestirildi. Sharma’ya "gökyüzü mavi" gibi genel bilgilerin yanı sıra, savcıların cinayetle ilgili öngördügü senaryo birinci tekil sahıs olarak aktarılmaya baslandı. Buna göre, "arsenik satın aldım", "Udit ile McDonald’s’ta bulustum" gibi ifadeler de okundu. Savcı Sunny Joseph’e göre, genel bilgiler sırasında Sharma’nın beyninde herhangi bir olaganüstü dalgalanmaya rastlanmadı. Ancak sıra, cinayetle ilgili bölüme geldiginde anıların kayıtlı oldugu bölümdeki hareketlilikte artıs tespit edildi. Savcıya göre Sharma’nın beyni, cinayet senaryosuna genel bilginin ötesinde bizzat yasanmıs olayda gösterilebilecek deneysel bilgi tepkisi verdi. Yargıç da bu iddiayı kabul etti ve genç kadını cinayetten suçlu buldu.
GÜVENİLİR Mİ GÜVENİLMEZ Mİ
HİNDİSTAN yargısının ilk kez beyin tarama cihazını adli tıp enstrümanı olarak kabul etmesi, insan hakları ve bilim çevrelerinde tartısma konusu oldu.
Henüz erken Stanford Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden biyoetik uzmanı Henry T.Greely, "Hem ilgi çekici, hem de rahatsız edici buldum. Yalan beyanları yakalamak için sihirli, teknolojik bir çözüm arıyoruz. Belki günün birinde gerçek olabilir, ama insan hayatlarını bu cihazlarla mahvetmeden önce güvenli olduklarından emin olmalıyız" dedi.
Kanıtlanmıs degil Beyinden yalan testi çalısmalarının öncülerinden olan Amerikalı J.Peter Rosenfeld, "Hindistan gibi ileri bir demokrasiye sahip bir ülkenin güvenilirligi kabul edilmemis teknolojilerle insanları suçlu bulması inanılmaz" dedi.
Güvenilir iddiası Hintlilerin çalısmalarına tanık olan İngiliz adli tıp psikologu Keith Ashcroft, "Bana nakledilen durumda, BEOS sistemi, sanıgın suçlu bulunmasına kabul edilebilir bir kanıttır" dedi.
veteknoloji